Chi tiết bài làm
Nguyễn Thị Ngọc Anh - 0945792041
Tên đề
Say tàu xe
Shop
Dược Á Đông
Chi nhánh
108 Đường Điện Biên
Kết quả
0/50
Thời gian
-
Thứ hạng
#-
Câu 1 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Một người nói: "Tôi uống promethazine tối hôm qua để đi xe sáng nay. Vừa đến nơi an toàn thì có thể lái xe về được chưa?" Tư vấn đúng?
Được nếu uống cà phê trước khi lái xe để tăng tỉnh táo
Được, promethazine chỉ gây ngủ khi đang đi xe, đã đến nơi thì hết tác dụng
Được nếu BN cảm thấy tỉnh táo bình thường
CHƯA ĐƯỢC. Promethazine tác dụng kéo dài 24 giờ và gây ngủ MẠNH NHẤT. Uống tối hôm trước, sáng hôm sau đến nơi vẫn còn tác dụng an thần đáng kể → KHÔNG lái xe. Phải chờ đủ 24 giờ từ khi uống liều cuối
- Đáp án đúng
Câu 2 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Nguyên tắc VÀNG quan trọng nhất khi dùng thuốc say tàu xe là gì?
Uống thuốc TRƯỚC khi lên xe theo đúng thời gian quy định của từng loại thuốc
- Đáp án đúng
Uống thuốc cùng nhiều nước để hấp thu nhanh hơn
Uống thuốc ngay khi bắt đầu cảm thấy buồn nôn
Uống thuốc sau khi nôn để dạ dày rỗng hấp thu tốt hơn
Câu 3 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Tại sao phi hành gia thường bị say khi ở trong trạng thái không trọng lực (Space Adaptation Syndrome)?
Trong không trọng lực: cơ quan Otolith (túi bầu dục và tròn) không cảm nhận được hướng trọng lực → thông tin tiền đình không bình thường → xung đột với thị giác và thụ thể cơ–khớp → khoảng 60–80% phi hành gia bị buồn nôn/nôn 1–3 ngày đầu
- Đáp án đúng
Tàu vũ trụ rung quá mạnh kích thích tai trong liên tục
Oxy trong tàu vũ trụ khác bình thường gây kích thích dạ dày
Thực phẩm không trọng lực khó tiêu hóa gây buồn nôn
Câu 4 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Hyoscine dạng miếng dán sau tai (patch) có ưu điểm gì so với dạng uống?
An toàn cho trẻ em dưới 3 tuổi
Rẻ hơn và dễ mua hơn
Tác dụng kéo dài 72 giờ (3 ngày) không cần uống lại → phù hợp hành trình biển dài. Hấp thu ổn định qua da, tránh first-pass effect
- Đáp án đúng
Ít tác dụng phụ kháng cholinergic hơn dạng uống
Câu 5 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Trẻ em ở độ tuổi nào HAY BỊ say tàu xe nhất?
Trẻ sơ sinh đến 2 tuổi
Trẻ 2–12 tuổi
- Đáp án đúng
Thanh thiếu niên 13–18 tuổi
Người lớn 20–40 tuổi
Câu 6 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Ăn uống như thế nào trước khi đi xe để giảm say tàu xe?
Nhịn ăn hoàn toàn trước khi đi
Ăn nhẹ 1–2 giờ trước khi đi: không đói, không quá no. Tránh thức ăn nhiều dầu mỡ, cay, có mùi mạnh
- Đáp án đúng
Không cần quan tâm chế độ ăn vì không ảnh hưởng đến say tàu xe
Ăn bữa thịnh soạn trước 30 phút
Câu 7 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Vì sao người mù bẩm sinh thường KHÔNG bị say tàu xe?
Người mù có hệ tiền đình mạnh hơn bù trừ
Thuốc say tàu xe tự nhiên được sản xuất nhiều hơn ở người mù
Không có tín hiệu từ thị giác → không có xung đột giữa tiền đình và mắt → não chỉ nhận một nguồn thông tin (tiền đình) → không có mâu thuẫn → không say
- Đáp án đúng
Người mù thường đi ít hơn nên ít tiếp xúc với nguy cơ
Câu 8 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Một bệnh nhân đang dùng amitriptyline (thuốc chống trầm cảm 3 vòng) hỏi mua thuốc say tàu xe. Cần lưu ý gì?
Chỉ cần dặn uống thuốc say xe cách amitriptyline 2 giờ
Amitriptyline đã có tác dụng kháng cholinergic mạnh → kết hợp với thuốc kháng H1 hoặc hyoscine → CỘNG HỢP tác dụng kháng cholinergic → tăng nguy cơ: khô miệng nặng, bí tiểu, lú lẫn, nhịp tim nhanh. Ưu tiên Gừng + biện pháp không dùng thuốc. Nếu cần thuốc: liều thấp nhất có thể
- Đáp án đúng
Không có tương tác nào đáng lo ngại
Nên tăng liều amitriptyline để tăng tác dụng chống nôn
Câu 9 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Trẻ em bị say tàu xe nặng mặc dù đã dùng dimenhydrinate đúng liều. Nguyên nhân nào sau đây có thể giải thích?
Trẻ đã đề kháng thuốc do dùng quá nhiều lần
Dimenhydrinate bị metabolize quá nhanh ở trẻ em
Có thể do: (1) Không uống đủ thời gian trước (< 30 phút); (2) Ngồi ở hàng sau không nhìn được ra ngoài; (3) Đọc sách/xem màn hình; (4) Xe quanh co nhiều, kích thích mạnh vượt ngưỡng thuốc; (5) Liều không đủ cho cân nặng trẻ
- Đáp án đúng
Dimenhydrinate không có hiệu quả với trẻ em
Câu 10 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Trong nghiên cứu lâm sàng, mạng nào trong hệ thần kinh được cho là quan trọng nhất trong quá trình "thích nghi" dài hạn với say tàu xe qua liệu pháp rèn luyện tiền đình (vestibular rehabilitation)?
Nhân đuôi (Caudate nucleus)
Hồi hải mã (Hippocampus)
Tiểu não (Cerebellum) – trung tâm điều hòa thích nghi vận động và cân bằng
- Đáp án đúng
Vỏ não thị giác (Visual cortex)
Câu 11 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Cinnarizine cần được uống trước khi đi bao lâu để đạt hiệu quả tốt nhất?
20–30 phút
30–60 phút
2 giờ
- Đáp án đúng
Ngay khi lên xe
Câu 12 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Câu nào về hyoscine PATCH sau tai là ĐÚNG?
Miếng dán an toàn hơn dạng uống về tác dụng phụ kháng cholinergic
Chỉ dán 1 miếng tại 1 thời điểm. Rửa tay kỹ sau khi dán. Thay miếng mới sau 72 giờ nếu cần tiếp tục. Không dùng cho trẻ em do hấp thu không kiểm soát
- Đáp án đúng
Có thể dán lên bất kỳ vị trí nào trên da, sau tai chỉ là một trong nhiều lựa chọn
Có thể dán 2 miếng để tăng liều gấp đôi nếu hành trình dài hơn 72 giờ
Câu 13 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Vị trí ngồi nào trên tàu thủy giúp GIẢM say tàu biển nhất?
Phòng cabin trên boong cao nhất, nhìn ra biển
Đuôi tàu, sát mặt nước
Mũi tàu để nhìn thẳng phía trước
Giữa tàu (theo chiều dài), tầng thấp, gần đường nước – ít dao động nhất
- Đáp án đúng
Câu 14 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Bệnh nhân nói "Tôi uống dimenhydrinate mà vẫn say xe như thường. Chắc thuốc giả rồi!" Lý do thực tế nào có khả năng nhất?
Dimenhydrinate không có tác dụng với người Việt Nam do khác biệt gene
Nhiều khả năng là: (1) Uống không đủ thời gian trước (< 30 phút); (2) Vẫn đọc sách/nhìn điện thoại trong xe; (3) Ngồi hàng sau không nhìn được ra ngoài; (4) Liều chưa đủ; (5) Hành trình có nhiều khúc quanh co mạnh vượt ngưỡng thuốc
- Đáp án đúng
Thuốc giả hoặc kém chất lượng – hoàn toàn đúng
Cơ thể đề kháng thuốc sau khi dùng nhiều lần
Câu 15 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Câu nào ĐÚNG về gừng trong phòng ngừa say tàu xe?
Gừng tác động qua receptor H1 giống dimenhydrinate
Gừng có hiệu quả ngang bằng dimenhydrinate trong mọi trường hợp say tàu xe
Gừng chống chỉ định tuyệt đối trong thai kỳ vì gây co tử cung
Gừng không gây buồn ngủ và an toàn cho phụ nữ mang thai, nhưng bằng chứng lâm sàng không nhất quán và hiệu quả thường kém hơn thuốc kháng H1 ở người hay say nặng
- Đáp án đúng
Câu 16 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Tại sao đọc sách hoặc nhìn điện thoại trên xe làm say NẶNG HƠN?
Mắt tập trung vào vật gần đứng yên → não nhận "đứng yên", trong khi tiền đình cảm nhận xe đang chuyển động → xung đột cảm giác tối đa
- Đáp án đúng
Điện thoại phát ra sóng điện từ gây kích thích trung tâm nôn
Tư thế cúi đầu gây chèn ép dây thần kinh cổ
Ánh sáng màn hình gây mỏi mắt dẫn đến buồn nôn
Câu 17 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Tại sao người lái xe và tài xế KHÔNG nên dùng hầu hết thuốc chống say tàu xe thông thường?
Thuốc làm mờ mắt → không nhìn thấy đường
Tất cả thuốc kháng H1 và hyoscine đều gây buồn ngủ ở mức độ khác nhau → giảm khả năng phản ứng, nguy cơ tai nạn giao thông
- Đáp án đúng
Thuốc làm tăng phản xạ quá mức, gây nguy hiểm khi lái xe
Thuốc làm giảm nhịp tim → ngất xỉu khi lái xe
Câu 18 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Trẻ 3 tuổi bị say tàu xe. Thuốc nào có thể dùng được với độ tuổi này?
Meclizine 25mg
Promethazine 25mg (thuốc mạnh nhất)
Cinnarizine 25mg
Hyoscine hydrobromide 75mcg (từ 3 tuổi theo hướng dẫn)
- Đáp án đúng
Câu 19 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Phụ nữ mang thai 10 tuần bị say tàu xe khi đi xe khách. Lựa chọn ĐẦU TAY an toàn nhất là?
Promethazine 12.5mg vì liều thấp an toàn trong thai kỳ
Dimenhydrinate 50mg là thuốc duy nhất không qua nhau thai
Gừng (viên nang 250mg, uống 30–60 phút trước) kết hợp vòng Sea-Band, ngồi hàng đầu nhìn ra ngoài, mở cửa sổ – không dùng thuốc kháng H1 hay kháng cholinergic
- Đáp án đúng
Cinnarizine 25mg vì ít tác dụng phụ nhất trong nhóm kháng H1
Câu 20 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Nếu bệnh nhân đã lên xe và cảm thấy buồn nôn, lời khuyên không dùng thuốc đầu tiên là gì?
Nhắm mắt hoặc nhìn ra xa theo hướng xe đi, nằm ngửa đầu tựa ghế, mở cửa sổ hít không khí trong lành, ngậm gừng/kẹo cứng
- Đáp án đúng
Cố gắng nôn cho xong để cảm thấy dễ chịu
Uống ngay 2 viên dimenhydrinate để cắt nhanh
Uống nhiều nước để pha loãng các chất gây buồn nôn
Câu 21 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Cơ chế tiến hóa nào giải thích tại sao não lại kích hoạt phản xạ nôn khi có xung đột cảm giác trong say tàu xe?
Não bị quá tải thông tin → nôn là cách giải phóng năng lượng
Tiền đình truyền tín hiệu đau đến não → não kích hoạt nôn như phản xạ đau
Trong quá trình tiến hóa, xung đột cảm giác (tiền đình–thị giác không khớp) thường xảy ra khi bị ngộ độc chất độc tâm thần → não giải thích đây là ngộ độc → kích hoạt nôn để tống chất độc ra
- Đáp án đúng
Não nhận ra nguy hiểm thông qua phân tích hormone cortisol
Câu 22 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Trẻ em dưới 2 tuổi có thường bị say tàu xe không và tại sao?
Không, trẻ sơ sinh và < 2 tuổi HIẾM KHI bị say tàu xe vì hệ tiền đình chưa phát triển đủ để tạo ra xung đột cảm giác đầy đủ
- Đáp án đúng
Không, vì trẻ < 2 tuổi luôn ngủ trong xe
Có, trẻ dưới 2 tuổi bị say tàu xe nhiều nhất vì hệ thần kinh yếu
Có, nhưng nhẹ hơn người lớn
Câu 23 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Tác dụng phụ kháng cholinergic đặc trưng của nhóm thuốc kháng H1 và hyoscine bao gồm những gì?
Tăng tiết dịch dạ dày, buồn nôn
Tăng tiết nước bọt, tiêu chảy, co đồng tử
Khô miệng, bí tiểu, mờ mắt (giãn đồng tử), táo bón, nhịp tim nhanh, bí tiểu – các dấu hiệu của "BLURRED, DRY, RETENTION"
- Đáp án đúng
Hạ huyết áp tư thế, nhịp tim chậm
Câu 24 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Cinnarizine có tác dụng phụ đặc biệt nào cần lưu ý ngoài gây buồn ngủ?
Gây suy thận cấp khi dùng dài ngày
Gây tăng nhãn áp cấp
Gây loạn nhịp tim nặng
Có tác dụng chẹn kênh canxi nhẹ (calcium channel blocker) → cải thiện tuần hoàn não; nhưng cần thận trọng ở người bệnh Parkinson (kháng D2 nhẹ có thể làm nặng hơn)
- Đáp án đúng
Câu 25 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Thuốc nào trong nhóm kháng H1 chống say tàu xe có tác dụng kéo dài NHẤT (24 giờ) và gây buồn ngủ MẠNH NHẤT?
Cinnarizine 25mg
Promethazine theoclate 25mg
- Đáp án đúng
Meclizine 25mg
Dimenhydrinate 50mg
Câu 26 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Say tàu xe (Motion Sickness) xảy ra do cơ chế nào?
Xung đột cảm giác giữa hệ tiền đình tai trong, mắt và thụ thể cơ–khớp khi não nhận thông điệp mâu thuẫn về chuyển động
- Đáp án đúng
Rối loạn đường huyết khi ngồi xe lâu
Vi khuẩn hoặc virus tấn công hệ thần kinh trung ương
Thiếu oxy não do thay đổi độ cao
Câu 27 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Mẹ hỏi: "Con tôi 18 tháng hay bị say tàu xe, cho mua thuốc gì?" Câu nào ĐÚNG?
Bán promethazine siro vì an toàn nhất cho trẻ nhỏ
Trẻ 18 tháng HIẾM KHI bị say tàu xe thực sự. Nếu bé nôn trên xe, cần tìm nguyên nhân khác (viêm dạ dày ruột, ngộ độc thức ăn, bệnh lý khác). KHÔNG dùng thuốc say tàu xe cho trẻ < 2 tuổi. Hỏi thêm thông tin và tư vấn khám bác sĩ nếu nôn không rõ nguyên nhân
- Đáp án đúng
Bán meclizine liều thấp vì ít gây ngủ nhất
Bán dimenhydrinate siro liều trẻ em 2–5 tuổi
Câu 28 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Huyệt P6 (Nội Quan) dùng cho vòng đeo tay bấm huyệt (Sea-Band) nằm ở đâu?
Mặt ngoài cổ tay, cách nếp gấp 2 đốt ngón tay
Giữa lòng bàn tay
Mặt trong cổ tay, ngay tại nếp gấp cổ tay
Mặt trong cổ tay, cách nếp gấp cổ tay 3 đốt ngón tay (về phía khuỷu tay)
- Đáp án đúng
Câu 29 - Sai
Mức độ: MEDIUM
TÌNH HUỐNG 1
Gia đình chị Lan chuẩn bị đi du lịch Đà Lạt bằng xe ô tô 8 tiếng, khởi hành lúc 6 giờ sáng mai. Chị có 2 con: bé An 3 tuổi và bé Bình 8 tuổi – cả hai đều hay bị say xe. Chồng chị là tài xế. Chị hỏi mua thuốc phòng say xe cho cả gia đình (4 người).
❓ Chồng chị Lan là tài xế. Tư vấn phòng say xe cho anh như thế nào?
Gia đình chị Lan chuẩn bị đi du lịch Đà Lạt bằng xe ô tô 8 tiếng, khởi hành lúc 6 giờ sáng mai. Chị có 2 con: bé An 3 tuổi và bé Bình 8 tuổi – cả hai đều hay bị say xe. Chồng chị là tài xế. Chị hỏi mua thuốc phòng say xe cho cả gia đình (4 người).
❓ Chồng chị Lan là tài xế. Tư vấn phòng say xe cho anh như thế nào?
Tài xế KHÔNG dùng bất kỳ thuốc kháng H1 hay hyoscine nào (gây buồn ngủ = NGUY CƠ TAI NẠN). Chỉ dùng Gừng (viên nang 250mg, uống 30–60 phút trước) và/hoặc vòng Sea-Band. Đảm bảo ngủ đủ trước hành trình, không uống rượu bia
- Đáp án đúng
Anh là tài xế nên không bị say tàu xe, không cần thuốc
Bán cinnarizine 25mg vì ít gây ngủ nhất nên an toàn cho tài xế
Bán dimenhydrinate 50mg vì đây là thuốc phổ biến và hiệu quả nhất
Câu 30 - Sai
Mức độ: MEDIUM
TÌNH HUỐNG 2
Ông Tuấn, 68 tuổi, đang dùng tamsulosin (thuốc điều trị phì đại tiền liệt tuyến) và dùng amitriptyline 25mg/ngày (chống trầm cảm). Ông chuẩn bị đi tàu thủy 3 ngày ra đảo với gia đình, hỏi mua thuốc chống say tàu. Ông chưa từng bị say tàu biển trước đây nhưng "nghe nói đi biển hay say lắm".
❓ Ông Tuấn hỏi thêm: "Nhưng nếu lỡ bị say thật sự, tôi có thể uống dimenhydrinate 1 viên để cắt nôn được không?" Tư vấn đúng?
Ông Tuấn, 68 tuổi, đang dùng tamsulosin (thuốc điều trị phì đại tiền liệt tuyến) và dùng amitriptyline 25mg/ngày (chống trầm cảm). Ông chuẩn bị đi tàu thủy 3 ngày ra đảo với gia đình, hỏi mua thuốc chống say tàu. Ông chưa từng bị say tàu biển trước đây nhưng "nghe nói đi biển hay say lắm".
❓ Ông Tuấn hỏi thêm: "Nhưng nếu lỡ bị say thật sự, tôi có thể uống dimenhydrinate 1 viên để cắt nôn được không?" Tư vấn đúng?
Được nếu uống cách amitriptyline 4 giờ
Được nhưng phải giảm liều xuống nửa viên
KHÔNG. Dimenhydrinate là kháng H1 có tác dụng kháng cholinergic → CHỐNG CHỈ ĐỊNH với phì đại tiền liệt tuyến và khi đang dùng amitriptyline. Khi đã bị say: nằm xuống, nhắm mắt, nhìn đường chân trời, uống gừng từng ngụm. Nếu nôn nhiều: bù ORS. Báo nhân viên tàu để được hỗ trợ y tế nếu cần
- Đáp án đúng
Được, 1 viên duy nhất không đủ liều để gây tác dụng phụ
Câu 31 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Khi nào nên nghi ngờ "chóng mặt" không phải say tàu xe thông thường mà là bệnh lý nguy hiểm?
Khi chóng mặt giảm khi nhắm mắt
Khi chóng mặt xảy ra trên xe ô tô đường quanh co
Khi chóng mặt kèm buồn nôn nhưng không nôn
Khi chóng mặt kèm liệt mặt, khó nói, yếu tay chân, hoặc chóng mặt dữ dội đột ngột KHÔNG liên quan đến di chuyển
- Đáp án đúng
Câu 32 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Sau khi dán miếng dán hyoscine (patch) sau tai, người dùng cần lưu ý điều gì để tránh tác dụng phụ nguy hiểm?
Uống thêm nước nhiều để thải thuốc nhanh hơn
Rửa tay kỹ sau khi dán (tránh dịch thuốc dính tay → dụi mắt → giãn đồng tử, mờ mắt). Chỉ dán 1 miếng tại một thời điểm. Không để trẻ em tiếp xúc với miếng dán
- Đáp án đúng
Dán cả hai tai để tăng liều
Không cần lưu ý gì đặc biệt
Câu 33 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Bệnh nhân hỏi: "Meclizine và dimenhydrinate đều là kháng H1, uống cùng nhau có tăng hiệu quả không?" Câu trả lời đúng?
Chỉ phối hợp được nếu liều mỗi thuốc giảm một nửa
Có, hai thuốc cộng hưởng nhau tăng hiệu quả mà không tăng tác dụng phụ
KHÔNG – TUYỆT ĐỐI KHÔNG phối hợp hai thuốc kháng H1. Cùng nhóm, cùng cơ chế: không tăng hiệu quả mà CỘNG HỢP tác dụng phụ (gây ngủ nặng hơn, tác dụng kháng cholinergic tăng)
- Đáp án đúng
Có thể dùng cách nhau 4 giờ
Câu 34 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Thuốc nào trong nhóm kháng H1 được coi là ÍT GÂY BUỒN NGỦ NHẤT, phù hợp cho hành trình dài?
Meclizine (Bonine)
- Đáp án đúng
Diphenhydramine
Dimenhydrinate
Promethazine
Câu 35 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Bệnh nhân nói: "Tôi đã lên xe rồi mới thấy buồn nôn, vội mua dimenhydrinate ở trạm dừng uống ngay. Sao không đỡ?" Lý do gì?
Phải uống cùng với thuốc kháng acid để hấp thu tốt hơn
Dimenhydrinate (và tất cả thuốc say tàu xe) phải uống TRƯỚC khi lên xe 30–60 phút. Uống khi đã say: (1) hấp thu kém do buồn nôn, (2) chưa đạt nồng độ điều trị. Thuốc say tàu xe là PHÒNG NGỪA, không phải điều trị cấp cứu
- Đáp án đúng
Nên uống thêm 2 viên nữa thì mới có tác dụng
Dimenhydrinate bị làm giả, không có tác dụng
Câu 36 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Gừng và scopolamine tác động theo cơ chế khác nhau – sự khác biệt này có ý nghĩa lâm sàng gì?
Gừng tác động nhanh hơn scopolamine 5 lần
Không có ý nghĩa lâm sàng, cả hai đều hoạt động qua receptor H1
Scopolamine chỉ có tác dụng nếu dùng dạng dán, không có tác dụng nếu uống
Gừng: tác động tại đường tiêu hóa (5-HT3, motilin, muscarinic) → hiệu quả với thành phần buồn nôn/đường GI. Scopolamine: tác động tại CNS và tiền đình (receptor M1) → hiệu quả hơn với chóng mặt/thành phần tiền đình. Kết hợp cả hai có thể tăng hiệu quả tổng thể
- Đáp án đúng
Câu 37 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Biện pháp không dùng thuốc nào hiệu quả nhất để giảm say xe ô tô ở trẻ em?
Cho trẻ ngủ trong suốt hành trình
Bật nhạc to để phân tán sự chú ý
Ngồi hàng đầu hoặc kê ghế cao để trẻ nhìn ra ngoài theo hướng xe đi, tránh đọc sách/nhìn màn hình
- Đáp án đúng
Cho trẻ ăn nhiều trước khi đi để không đói bụng
Câu 38 - Sai
Mức độ: MEDIUM
TÌNH HUỐNG 3
Cô Mai, 28 tuổi, đang mang thai 12 tuần, chuẩn bị đi xe khách 5 tiếng về quê. Cô bị say xe nặng từ trước khi có thai, lần này lo lắng hơn vì đang mang thai không biết dùng thuốc gì. Cô hỏi có thể dùng cinnarizine 25mg bình thường như trước không.
❓ Tư vấn toàn diện và đúng nhất cho cô Mai?
Cô Mai, 28 tuổi, đang mang thai 12 tuần, chuẩn bị đi xe khách 5 tiếng về quê. Cô bị say xe nặng từ trước khi có thai, lần này lo lắng hơn vì đang mang thai không biết dùng thuốc gì. Cô hỏi có thể dùng cinnarizine 25mg bình thường như trước không.
❓ Tư vấn toàn diện và đúng nhất cho cô Mai?
Không dùng cinnarizine trong thai kỳ (nhà sản xuất khuyến cáo tránh dùng, đặc biệt 3 tháng đầu). Tư vấn toàn diện: (1) Biện pháp không dùng thuốc ưu tiên: ngồi hàng đầu nhìn ra ngoài, không đọc điện thoại, mở cửa sổ, ăn nhẹ 1–2 giờ trước; (2) Gừng: viên nang 250mg uống 30–60 phút trước – an toàn nhất, đã có bằng chứng lâm sàng; (3) Vòng Sea-Band (bấm huyệt P6) – hoàn toàn an toàn; (4) Nếu say nặng trên xe: nhắm mắt, ngụm nước lạnh/nước gừng, ngậm kẹo gừng; (5) Nếu say cực kỳ nặng ảnh hưởng mất nước: tham khảo bác sĩ sản khoa trước khi đi
- Đáp án đúng
Bán cinnarizine 25mg vì đây là thuốc ít tác dụng phụ nhất và an toàn cho thai kỳ
Bán dimenhydrinate 50mg vì đây là thuốc duy nhất an toàn trong thai kỳ
Khuyên cô không nên đi xa khi đang mang thai
Câu 39 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Cinnarizine được phân loại vào nhóm thuốc nào trong dược lý và tại sao?
Kháng cholinergic thuần túy giống hyoscine
Đối kháng dopamine D2 như metoclopramide
Kháng H1 thế hệ 1 kết hợp chẹn kênh canxi (CCB) – "piperazine antihistamine with calcium channel blocking properties" → có tác dụng kép: chống say + cải thiện tuần hoàn não
- Đáp án đúng
Thuần túy là kháng H1 thế hệ 1
Câu 40 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Thuốc chống say tàu xe nào KHÔNG GÂY BUỒN NGỦ và an toàn cho phụ nữ mang thai?
Gừng (bột gừng 250mg x 4 lần/ngày)
- Đáp án đúng
Promethazine 25mg
Cinnarizine 25mg
Dimenhydrinate 50mg
Câu 41 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Hyoscine hydrobromide (scopolamine) thuộc nhóm thuốc nào và tác dụng ngắn bao lâu?
Nhóm kháng cholinergic (anticholinergic); tác dụng ngắn 1–3 giờ → phù hợp hành trình ngắn
- Đáp án đúng
Nhóm đối kháng 5-HT3; tác dụng 8 giờ
Nhóm đối kháng D2; tác dụng 12 giờ
Nhóm kháng H1; tác dụng kéo dài 24 giờ
Câu 42 - Sai
Mức độ: MEDIUM
TÌNH HUỐNG 1
Gia đình chị Lan chuẩn bị đi du lịch Đà Lạt bằng xe ô tô 8 tiếng, khởi hành lúc 6 giờ sáng mai. Chị có 2 con: bé An 3 tuổi và bé Bình 8 tuổi – cả hai đều hay bị say xe. Chồng chị là tài xế. Chị hỏi mua thuốc phòng say xe cho cả gia đình (4 người).
❓ Thuốc phòng say xe phù hợp nhất cho bé An 3 tuổi là gì?
Gia đình chị Lan chuẩn bị đi du lịch Đà Lạt bằng xe ô tô 8 tiếng, khởi hành lúc 6 giờ sáng mai. Chị có 2 con: bé An 3 tuổi và bé Bình 8 tuổi – cả hai đều hay bị say xe. Chồng chị là tài xế. Chị hỏi mua thuốc phòng say xe cho cả gia đình (4 người).
❓ Thuốc phòng say xe phù hợp nhất cho bé An 3 tuổi là gì?
Cinnarizine 15mg uống 2 giờ trước
Hyoscine hydrobromide 75mcg uống 30 phút trước khi đi, hoặc dimenhydrinate dạng siro liều trẻ em từ 2–5 tuổi (12.5–25mg)
- Đáp án đúng
Không cần thuốc vì bé còn nhỏ quá
Promethazine 12.5mg vì là thuốc mạnh nhất
Câu 43 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Promethazine chống chỉ định với trẻ dưới mấy tuổi?
Dưới 2 tuổi
Dưới 10 tuổi
Dưới 3 tuổi
Dưới 5 tuổi
- Đáp án đúng
Câu 44 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Hiện tượng "mal de débarquement" (MdDS) là gì và khác với say tàu xe thế nào?
Say tàu xe xảy ra TRƯỚC khi lên tàu, MdDS xảy ra TRONG khi đi tàu
MdDS là biến chứng nặng của say tàu xe cần nhập viện
MdDS là hội chứng cảm giác lắc lư, đung đưa dai dẳng sau khi ĐÃ RỜI khỏi phương tiện (thường sau tàu thủy dài) – não không thể "tắt" tín hiệu thích nghi đã học. Khác với say tàu xe xảy ra TRONG khi đang đi
- Đáp án đúng
MdDS là tên khoa học của say tàu xe thông thường
Câu 45 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Tại sao meclizine (antivert) được ưa dùng hơn trong điều trị chóng mặt lành tính (BPPV, viêm tai trong) so với trong say tàu xe thuần túy?
Meclizine không có hiệu quả với say tàu xe
Meclizine ức chế đặc hiệu thụ thể histamine H3 tại tai trong
BPPV và viêm tai trong không đáp ứng với các kháng H1 khác
Meclizine tác dụng kéo dài 24 giờ + ít gây ngủ nhất → phù hợp điều trị chóng mặt mạn tính hàng ngày mà không ảnh hưởng sinh hoạt. Với say tàu xe cấp, dimenhydrinate tác dụng nhanh hơn phù hợp hơn
- Đáp án đúng
Câu 46 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Khách hàng nam 55 tuổi, phì đại tuyến tiền liệt, hỏi mua cinnarizine 25mg để đi biển. Tư vấn đúng nhất?
Bán meclizine thay vì cinnarizine vì meclizine không có tác dụng kháng cholinergic
Bán cinnarizine vì đây là thuốc ít tác dụng phụ nhất trong nhóm
Bán hyoscine patch vì an toàn hơn cho người già
Cinnarizine cũng có tác dụng kháng cholinergic → nguy cơ bí tiểu ở người phì đại tiền liệt tuyến. Chỉ dùng Gừng + vòng Sea-Band. Nếu nhất thiết cần thuốc mạnh hơn: tham khảo bác sĩ chuyên khoa trước
- Đáp án đúng
Câu 47 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Câu nào về SAY TÀU XE sau đây là SAI?
Thuốc say tàu xe phải uống trước khi đi, không có tác dụng khi đã say
Say tàu xe là tình trạng nhà thuốc có thể tư vấn OTC hiệu quả mà không cần bác sĩ
Say tàu xe thường nặng hơn khi ngồi hàng trước của xe ô tô so với hàng sau
- Đáp án đúng
Trẻ sơ sinh dưới 2 tuổi hiếm khi bị say tàu xe
Câu 48 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Thuốc say tàu xe nào phù hợp nhất cho người có TĂNG NHÃN ÁP GÓC ĐÓNG?
Cinnarizine 25mg
Hyoscine dán sau tai
Dimenhydrinate 50mg
Gừng 250mg – vòng Sea-Band (không dùng bất kỳ thuốc kháng H1 hay kháng cholinergic nào)
- Đáp án đúng
Câu 49 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Thích nghi tiền đình (Vestibular adaptation) sau nhiều ngày trên tàu biển xảy ra thế nào và ứng dụng lâm sàng?
Tai trong bị chai cứng không còn nhạy cảm
Sau 3–4 ngày liên tục trên tàu: não học cách "bỏ qua" (habituate) tín hiệu mâu thuẫn tiền đình–thị giác lặp lại → say giảm dần → phần lớn hành khách hết say sau 3–4 ngày → ứng dụng: không cần dùng thuốc dài hạn nếu hành trình đủ dài
- Đáp án đúng
Não bị tổn thương vĩnh viễn do kích thích liên tục
Thuốc say tàu xe tích lũy đủ nồng độ sau 3–4 ngày gây miễn dịch
Câu 50 - Sai
Mức độ: MEDIUM
TÌNH HUỐNG 2
Ông Tuấn, 68 tuổi, đang dùng tamsulosin (thuốc điều trị phì đại tiền liệt tuyến) và dùng amitriptyline 25mg/ngày (chống trầm cảm). Ông chuẩn bị đi tàu thủy 3 ngày ra đảo với gia đình, hỏi mua thuốc chống say tàu. Ông chưa từng bị say tàu biển trước đây nhưng "nghe nói đi biển hay say lắm".
❓ Thuốc chống say tàu biển nào phù hợp nhất cho ông Tuấn và tại sao?
Ông Tuấn, 68 tuổi, đang dùng tamsulosin (thuốc điều trị phì đại tiền liệt tuyến) và dùng amitriptyline 25mg/ngày (chống trầm cảm). Ông chuẩn bị đi tàu thủy 3 ngày ra đảo với gia đình, hỏi mua thuốc chống say tàu. Ông chưa từng bị say tàu biển trước đây nhưng "nghe nói đi biển hay say lắm".
❓ Thuốc chống say tàu biển nào phù hợp nhất cho ông Tuấn và tại sao?
Hyoscine patch 1.5mg dán sau tai – tác dụng 72 giờ, tiện lợi cho 3 ngày
Promethazine 25mg – mạnh nhất, phù hợp cho hành trình biển dài 3 ngày
Cinnarizine 25mg mỗi 8 giờ
Gừng (250mg x 4 lần/ngày) + vòng Sea-Band – đây là lựa chọn AN TOÀN DUY NHẤT cho ông Tuấn
- Đáp án đúng