Chi tiết bài làm
ha - 2
Tên đề
Mất ngủ
Shop
Dược Á Đông
Chi nhánh
345 Lý Thường Kiệt
Kết quả
47/49
Thời gian
00:25
Thứ hạng
#17
Câu 1 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
5-HTP (5-hydroxytryptophan) không được dùng chung với thuốc nào?
Valerian và lạc tiên
Vitamin B6 và magiê
Thuốc SSRI hoặc SNRI – nguy cơ hội chứng serotonin (serotonin syndrome): run, mất phối hợp, tim đập nhanh, tăng thân nhiệt
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Melatonin liều thấp
Câu 2 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Anh Minh hỏi "Em uống trà xanh buổi tối để thư giãn có được không?" Tư vấn đúng là gì?
Không phù hợp buổi tối: trà xanh chứa caffeine 20–50 mg/tách sẽ ức chế adenosine và cản giấc ngủ. Nếu muốn L-theanine: dùng viên bổ sung tinh chất không caffeine. Trà hoa cúc hoặc trà lạc tiên mới phù hợp buổi tối
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Được, trà xanh chứa L-theanine rất tốt cho giấc ngủ
Được nếu chỉ uống nửa tách
Được nếu là matcha vì chất lượng cao hơn
Câu 3 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Uống trà xanh buổi tối giúp thư giãn và ngủ ngon do L-Theanine trong trà" – đúng hay sai?
Đúng, L-Theanine trong trà xanh giúp ngủ tốt
Sai một phần: trà xanh chứa cả L-Theanine LẪN Caffeine (20–50 mg/tách). Caffeine sẽ ức chế adenosine và cản giấc ngủ; L-Theanine mình không đủ mạnh để vượt qua caffeine. Nếu muốn L-Theanine: uống dạng viên bổ sung L-Theanine tinh chất (không có caffeine)
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Đúng hoàn toàn, trà xanh an toàn buổi tối
Đúng nếu là trà xanh Nhật Bản (matcha)
Câu 4 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Tại sao KHÔNG nên uống Vitamin D3 vào buổi tối?
D3 có thể ảnh hưởng nhịp sinh học, tăng cường sản xuất cortisol và gây khó ngủ ở một số người; tốt nhất uống buổi sáng với bữa ăn có chất béo
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
D3 cần ánh sáng mặt trời để hoạt hóa, vô dụng khi uống ban đêm
D3 buổi tối gây hại thận
D3 buổi tối không hấp thu được
Câu 5 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Nếu không ngủ được, cứ nằm trên giường và cố gắng thư giãn – cuối cùng sẽ ngủ được" – đúng hay sai?
Đúng nếu kết hợp thở sâu
Đúng, não sẽ mệt và tự ngủ
Sai: nằm trên giường khi không ngủ được → não học liên kết "giường = trằn trọc, lo lắng" (conditioned arousal) → mỗi lần nằm xuống giường não tự động tỉnh táo và lo lắng. Đây là vòng luẩn quẩn gây mất ngủ mạn. Giải pháp: rời giường nếu không ngủ sau 20 phút (stimulus control)
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Đúng, nằm nghỉ cũng bổ dưỡng như ngủ
Câu 6 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Giấc ngủ REM quan trọng cho chức năng nào của não?
Hạ nhiệt độ cơ thể và giảm nhịp tim
Phục hồi thể chất và cơ bắp
Củng cố trí nhớ, xử lý cảm xúc và sáng tạo; các giấc mơ xảy ra chủ yếu trong REM
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Tiết hormone tăng trưởng (GH) nhiều nhất
Câu 7 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Magiê Threonate (Magtein) khác gì so với Magiê Oxide trong hỗ trợ giấc ngủ?
Magiê Threonate qua hàng rào máu não hiệu quả nhất → tăng Mg trong não → ức chế NMDA và tăng GABA; Mg Oxide sinh khả dụng chỉ 4% và hầu như không vào được não
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Cả hai đều như nhau về tác dụng não
Magiê Threonate chỉ tốt cho xương, không ảnh hưởng giấc ngủ
Magiê Oxide rẻ hơn và hiệu quả tương đương
Câu 8 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Tại sao Magiê Threonate được phát triển đặc biệt cho giấc ngủ và nhận thức ở người cao tuổi?
Threonate là dạng Mg duy nhất tan trong nước
Threonate làm tăng hấp thu Mg ở ruột tốt hơn
Phức hợp Mg-Threonate vượt qua hàng rào máu não hiệu quả nhất → tăng nồng độ Mg nội bào não → ức chế NMDA và phục hồi synapse; nghiên cứu MIT cho thấy cải thiện trí nhớ và giấc ngủ sâu ở người cao tuổi
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Threonate cung cấp vitamin C cần thiết cho não
Câu 9 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Uống bia một lon trước ngủ giúp ngủ sâu và ngủ ngon hơn" – đúng hay sai?
Đúng với rượu vang đỏ vì resveratrol có lợi
Đúng nếu chỉ uống 1 lon nhỏ
Sai: rượu giúp vào giấc nhanh hơn nhưng phá vỡ cấu trúc giấc ngủ (đặc biệt REM), gây thức giữa đêm khi rượu được chuyển hóa, và tăng tiểu đêm. Uống thường xuyên làm nặng thêm mất ngủ mạn tính
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Đúng, rượu bia là thuốc ngủ tự nhiên an toàn
Câu 10 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Kỹ thuật "hạn chế giấc ngủ" (Sleep Restriction) trong CBT-I hoạt động như thế nào?
Ngủ thêm vào ban ngày để bù đêm
Ngủ đúng 7 tiếng mỗi đêm bất kể cảm giác
Giới hạn thời gian trên giường bằng thời gian ngủ thực (ví dụ: chỉ ngủ 5.5 tiếng/đêm) → tăng áp lực adenosine → ngủ sâu và hiệu quả hơn → dần dần tăng thời gian khi hiệu quả giấc ngủ > 85%
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Không cho phép ngủ hoàn toàn trong 3 ngày đầu
Câu 11 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Passionflower (lạc tiên) phù hợp đặc biệt cho đối tượng nào?
Trẻ em dưới 5 tuổi bị mất ngủ
Người đang dùng SSRI điều trị trầm cảm
Người mất ngủ do ngừng thở khi ngủ (OSA)
Phụ nữ mãn kinh mất ngủ kèm lo âu và bốc hỏa nhẹ; người cao tuổi không muốn dùng thuốc
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 12 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Lavender (oải hương) hỗ trợ giấc ngủ theo cơ chế nào?
Tăng serotonin như thuốc SSRI
Ức chế cortisol mạnh như Ashwagandha
Linalool tác dụng lên receptor GABA-A (site benzodiazepine) và ức chế NMDA → an thần nhẹ, giảm lo âu
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Chứa melatonin tự nhiên
Câu 13 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Phụ nữ 50 tuổi bị mất ngủ do bốc hỏa mãn kinh. Phối hợp TPCN tối ưu nhất là gì?
Melatonin slow-release 1–2 mg + Passionflower 250 mg + Magiê Glycinate 300 mg + Ashwagandha 300 mg; cân nhắc thêm 5-HTP 50 mg nếu kèm tâm trạng thấp
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Diphenhydramine 50 mg hàng đêm vì tiện lợi
Chỉ cần tăng liều melatonin lên 10 mg
Chỉ cần valerian liều cao
Câu 14 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Dùng điện thoại đọc sách trước khi ngủ thư giãn hơn đọc sách giấy" – đúng hay sai?
Đúng hoàn toàn nếu giảm độ sáng màn hình
Đúng nếu dùng chế độ night mode (filter xanh)
Sai: màn hình điện thoại dù ở night mode vẫn phát ánh sáng đủ để ức chế melatonin 50–80%; nội dung mạng xã hội/game kích thích dopamine và arousal. Đọc sách in trong ánh đèn vàng nhạt: tốt nhất cho phòng ngủ
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Đúng vì điện thoại tiện hơn và không cần bật đèn
Câu 15 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Bộ TPCN phù hợp nhất cho chị Lan (54 tuổi, mãn kinh, THA, đang dùng candesartan) là gì?
Melatonin slow-release 1–2 mg + Passionflower 250 mg + Magiê Glycinate 300 mg + Ashwagandha 300 mg (KSM-66). Tư vấn kiểm tra D3 (uống sáng 2000–4000 IU)
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Chỉ cần tăng candesartan vì huyết áp ảnh hưởng giấc ngủ
Valerian liều cao 1200 mg + Diphenhydramine 25 mg
5-HTP liều cao 300 mg vì cần serotonin mạnh
Câu 16 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Rượu bia có phải là giải pháp tốt để giúp ngủ không? Tại sao?
Không: rượu giúp vào giấc nhanh hơn nhưng phá vỡ giấc ngủ REM và gây thức giấc nửa đêm khi nồng độ rượu giảm
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Không, rượu gây ác mộng nhưng không ảnh hưởng chất lượng giấc ngủ
Có, rượu giúp vào giấc nhanh và ngủ sâu hơn
Được nếu uống ít hơn 1 lon bia
Câu 17 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Tư vấn TPCN và định hướng xử trí đúng nhất cho cụ ông 72 tuổi đa bệnh lý là gì?
Bán valerian 600 mg + hoa bia vì hoàn toàn an toàn không tương tác
Khuyên dùng zolpidem vì an toàn và hiệu quả hơn TPCN
Khuyến khích cụ tiếp tục KHÔNG dùng zolpidem (nguy cơ té ngã, nhầm lẫn ở người 72 tuổi). TPCN an toàn: Melatonin slow-release 0.5–1 mg + Magiê Glycinate 200 mg tối + Lavender tinh dầu xịt gối. Lưu ý thức sớm 3–4h → gợi ý trầm cảm ở người cao tuổi → nên hướng dẫn gia đình đưa đến khám bác sĩ tâm thần kinh để đánh giá và CBT-I
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Không cần điều trị vì người cao tuổi ngủ ít là bình thường
Câu 18 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Thức sớm lúc 3–4h sáng và không ngủ lại được là dấu hiệu đặc trưng của bệnh lý nào?
Lo âu lan tỏa (GAD)
- Người chơi chọn
Hội chứng chân không yên (RLS)
Trầm cảm
- Đáp án đúng
Ngừng thở khi ngủ (OSA)
Câu 19 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Lý do KHÔNG dùng antihistamine (diphenhydramine) quá 7 ngày liên tục để ngủ là gì?
Gây nguy hiểm tim mạch sau 7 ngày
Nhanh quen thuốc (tolerance) – hiệu quả giảm rõ sau 3–5 ngày; để lại tác dụng phụ nhưng mất hiệu quả ngủ
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Gây lệ thuộc nặng như benzodiazepine
Chuyển thành chất độc hại gan sau 7 ngày
Câu 20 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Ashwagandha cải thiện giấc ngủ qua cơ chế chính nào?
Ức chế receptor adenosine như caffeine
Giảm cortisol 20–30% qua điều hòa trục HPA → giảm hyperarousal do stress mạn tính → dễ vào giấc và ngủ sâu hơn
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Block histamine H1 như diphenhydramine
Tăng sản xuất melatonin trực tiếp
Câu 21 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Quy tắc "20 phút" trong sleep hygiene có nội dung gì?
Nếu không ngủ được sau 20 phút nằm trên giường, hãy rời giường và làm hoạt động nhẹ nhàng tĩnh lặng cho đến khi thực sự buồn ngủ
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Dùng điện thoại không quá 20 phút trước khi ngủ
Ngủ đủ 20 phút mỗi buổi trưa để phục hồi tối ưu
Tập thể dục 20 phút trước khi đi ngủ
Câu 22 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Melatonin được tiết ra bởi cơ quan nào và khi nào trong ngày?
Tuyến giáp, tiết khi nhiệt độ giảm
Tuyến tùng, tiết khi ánh sáng giảm vào buổi tối (đỉnh 2–3h sáng)
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Vùng dưới đồi, tiết liên tục 24/7
Tuyến thượng thận, tiết vào buổi sáng
Câu 23 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Tắm nước ấm 1–2 giờ trước khi ngủ giúp gì cho giấc ngủ?
Làm cơ thể mệt mỏi để buồn ngủ hơn
Tăng tiết melatonin trực tiếp
Giảm cortisol qua cơ chế nước ấm
Tạo giãn mạch da → tản nhiệt → hạ nhiệt độ core body 0.5–1°C → kích hoạt tín hiệu sinh học cho giấc ngủ sâu NREM
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 24 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
L-Theanine khác với thuốc an thần như thế nào?
L-Theanine chỉ có tác dụng khi uống kết hợp caffeine
L-Theanine tăng sóng alpha (thư giãn tỉnh táo) KHÔNG gây buồn ngủ – có thể dùng ban ngày mà không ảnh hưởng hiệu suất làm việc
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
L-Theanine mạnh hơn thuốc an thần
L-Theanine và thuốc an thần đều gây lệ thuộc như nhau
Câu 25 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Hội chứng chân không yên (RLS – Restless Legs Syndrome) có đặc điểm nào?
Đau khớp gối khi nằm xuống
Phù nề chân khi nằm lâu
Cảm giác khó chịu, bồn chồn trong chân vào buổi tối/khi nghỉ ngơi; bắt buộc phải cử động chân mới dịu; gây khó ngủ nặng
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Chuột rút ban đêm do thiếu magiê
Câu 26 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Rhodiola Rosea được khuyến cáo uống vào buổi SÁNG trong mất ngủ, không phải buổi tối. Tại sao?
Rhodiola giảm cortisol buổi sáng để tránh ảnh hưởng giấc ngủ
Rhodiola chỉ hấp thu được buổi sáng
Rhodiola tương tác với melatonin nếu uống cùng ngày
Rhodiola là adaptogen có tính kích thích nhẹ (tăng dopamine, serotonin, tăng năng lượng) → uống buổi tối gây khó ngủ; uống sáng tạo năng lượng ban ngày → cân bằng nhịp sinh học tốt hơn (tỉnh ban ngày – ngủ ngon ban đêm)
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 27 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Theo tiêu chuẩn DSM-5, mất ngủ mạn tính được định nghĩa như thế nào?
Mất ngủ > 6 tháng, hàng đêm
Mất ngủ > 3 tháng, ít nhất 3 đêm/tuần, kèm ảnh hưởng chức năng ban ngày
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Mất ngủ > 1 tháng, ít nhất 1 đêm/tuần
Mất ngủ > 2 tuần, ít nhất 5 đêm/tuần
Câu 28 - Sai
Mức độ: MEDIUM
Nhiệt độ phòng ngủ lý tưởng để đạt giấc ngủ sâu NREM là bao nhiêu?
18–20°C (mát lạnh hơn bình thường)
- Đáp án đúng
Không quan trọng, nhiệt độ không ảnh hưởng giấc ngủ
24–26°C (nhiệt độ phòng bình thường Việt Nam)
- Người chơi chọn
28–30°C (ấm áp dễ ngủ hơn)
Câu 29 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Người bị rối loạn múi giờ (jet lag) sau chuyến bay dài nên dùng TPCN nào và uống khi nào?
Diphenhydramine 50 mg uống ngay khi lên máy bay
Valerian uống vào bữa sáng để thích nghi nhanh hơn
Melatonin 0.5–3 mg uống vào GIỜ NGỦ MONG MUỐN tại múi giờ đến – không phải giờ ngủ cũ
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
5-HTP uống trước khi hạ cánh
Câu 30 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Ngủ nhiều vào cuối tuần bù cho thiếu ngủ trong tuần là biện pháp tốt để khỏe mạnh" – đúng hay sai?
Đúng một phần: bù được mệt mỏi cơ nhưng không bù được trí nhớ
Đúng, ngủ bù hiệu quả trong phục hồi
Đúng hoàn toàn nếu ngủ bù đủ 10 tiếng/đêm
Sai: nhiều nghiên cứu cho thấy ngủ bù cuối tuần KHÔNG bù đắp được hoàn toàn tổn thương tích lũy do thiếu ngủ trong tuần (đặc biệt tổn thương trao đổi chất); và gây "social jet lag" làm khó ngủ đầu tuần
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 31 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Ngủ được 4–5 tiếng/đêm nhưng không buồn ngủ ban ngày là bình thường – không cần lo" – đúng hay sai?
Đúng nếu uống đủ vitamin tổng hợp bù đắp
Đúng, 5 tiếng là đủ cho người trưởng thành
Sai: đây thường là "ngưỡng chịu đựng mất ngủ" cao (high sleep debt tolerance) – não đã thích nghi với thiếu ngủ, nhưng tổn thương sinh lý (tim mạch, chuyển hóa, não) vẫn tích lũy ngầm. Cần ít nhất 7 tiếng để sức khỏe tối ưu
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Đúng, mỗi người cần lượng ngủ khác nhau
Câu 32 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Thuốc ngủ benzodiazepine chỉ cần dùng đúng liều bác sĩ kê thì không bao giờ bị nghiện" – đúng hay sai?
Đúng, chỉ nghiện khi dùng quá liều
Đúng nếu chỉ dùng < 4 tuần
Đúng với Z-drugs (zolpidem) nhưng không đúng với BZD cổ điển
Sai: lệ thuộc sinh lý (physical dependence) xảy ra sau 2–4 tuần dùng đều đặn DÙ đúng liều kê đơn – đây là đặc tính dược lý của BZD không phụ thuộc liều; người dùng sẽ cần tiếp tục dùng để tránh hội chứng cai
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 33 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Tư vấn TPCN và thay đổi hành vi phù hợp nhất cho anh Minh là gì?
Khuyên uống trà xanh trước ngủ để thư giãn
Tư vấn: KHÔNG bán thuốc ngủ kê đơn. Điều chỉnh hành vi: tắt điện thoại 60 phút trước ngủ (nguyên nhân chính). TPCN: L-Theanine 200 mg + Melatonin 1 mg slow-release + Magiê Glycinate 300 mg uống trước ngủ 30–60 phút. Thực hành kỹ thuật 4-7-8 hít thở để giảm racing thoughts
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Chỉ cần diphenhydramine 50 mg mỗi tối
Bán zolpidem 10 mg vì nặng cần thuốc mạnh
Câu 34 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Valerian (nữ lang) tăng cường giấc ngủ theo cơ chế nào?
Valerenic acid ức chế enzyme phân hủy GABA → tăng nồng độ GABA tại synapse thần kinh
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Ức chế cortisol tuyến thượng thận
Block receptor adenosine như caffeine
Kích thích trực tiếp sản xuất melatonin
Câu 35 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Bệnh nhân mất ngủ đang dùng Fluoxetine (SSRI) điều trị trầm cảm. TPCN nào CẦN TRÁNH tuyệt đối?
Magiê Glycinate
Valerian và Passionflower
5-HTP và L-Tryptophan – nguy cơ serotonin syndrome khi kết hợp với SSRI
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Melatonin liều thấp
Câu 36 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Tại sao "bù ngủ" vào cuối tuần (ngủ dài hơn 2–3 giờ) thực ra gây hại cho giấc ngủ tuần tới?
Ngủ nhiều cuối tuần gây đau đầu làm khó ngủ tuần sau
Ngủ dài cuối tuần dịch chuyển nhịp sinh học muộn hơn (social jet lag) → khó ngủ đúng giờ tuần mới và thức dậy mệt mỏi các buổi sáng đầu tuần
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Ngủ nhiều cuối tuần làm thận mệt mỏi
Bù ngủ cuối tuần hoàn toàn an toàn và được khuyến khích
Câu 37 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Tập thể dục buổi tối (sau 20h) giúp ngủ ngon hơn vì cơ thể mệt mỏi" – đúng hay sai?
Đúng nếu tập nhẹ như đi bộ
Đúng, càng mệt thể chất càng ngủ tốt
Đúng, mệt thể chất và khó ngủ không liên quan nhau
Sai (với đa số người): tập cường độ cao sau 19–20h tăng nhiệt độ cơ thể, cortisol và adrenaline → kích thích hệ giao cảm → cần 2–4 giờ mới trở về bình thường → khó ngủ. Tập buổi sáng hoặc chiều (17–19h) tốt hơn
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 38 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Phụ nữ mang thai bị mất ngủ, TPCN nào an toàn nhất để tư vấn?
5-HTP 100 mg vì là tự nhiên
Tinh dầu Lavender xịt gối và Magiê Glycinate – được coi là an toàn; tránh Ashwagandha, 5-HTP, valerian liều cao, diphenhydramine dài hạn
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Valerian và passionflower liều cao
Melatonin liều cao 5–10 mg
Câu 39 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Thiếu ngủ là chuyện nhỏ – đủ sức chịu đựng, không cần điều trị đặc biệt" – đúng hay sai?
Đúng, cơ thể người sẽ tự thích nghi
Đúng với người có sức khỏe tốt
Sai: thiếu ngủ mạn tính tăng nguy cơ tim mạch 48%, tiểu đường type 2, ung thư, sa sút nhận thức (tăng beta-amyloid não), trầm cảm, và tai nạn lao động/giao thông. Mất ngủ mạn tính là vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần điều trị đúng cách
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Đúng, chỉ mất ngủ > 10 năm mới nguy hiểm
Câu 40 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Người cao tuổi > 65 tuổi bị mất ngủ, tại sao KHÔNG nên tư vấn diphenhydramine hoặc benzodiazepine?
Chỉ benzodiazepine có vấn đề; diphenhydramine hoàn toàn an toàn
Cả hai quá đắt so với TPCN tự nhiên
Người cao tuổi không hấp thu được 2 loại thuốc này
Cả hai: kéo dài thời gian bán thải ở người cao tuổi (giảm thanh thải gan/thận) → tích lũy → té ngã, nhầm lẫn (delirium), sa sút nhận thức, bí tiểu; benzodiazepine còn gây lệ thuộc
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 41 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Ngủ ngày nhiều (> 30 phút hoặc sau 15h) gây hại cho giấc ngủ ban đêm như thế nào?
Làm tăng cortisol buổi chiều gây mất ngủ
Gây rối loạn tiết melatonin vào ban đêm
Không ảnh hưởng nếu chỉ ngủ 30 phút
Giảm áp lực adenosine tích lũy ban ngày → giảm "động lực ngủ" ban đêm → khó vào giấc và ngủ ít hơn
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 42 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Dấu hiệu nào gợi ý ngừng thở khi ngủ (OSA) cần chuyển chuyên khoa ngay?
Ngáy to, bị ngạt thở hoặc thức giấc đột ngột, mệt mỏi ban ngày dù ngủ đủ giờ, ngủ gật khi làm việc/lái xe
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Khó vào giấc > 30 phút
Thức sớm 3–4h sáng
Chuột rút ban đêm
Câu 43 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
"Melatonin liều càng cao (5–10 mg) thì ngủ càng sâu và ngon giấc hơn" – đúng hay sai?
Đúng, liều càng cao càng hiệu quả
Sai: liều melatonin tối ưu thường là 0.5–3 mg; liều cao hơn không tăng hiệu quả ngủ mà có thể gây ngầy ngật sáng hôm sau, vivid dreams (mộng mị nhiều), nhức đầu, và làm đồng hồ sinh học bị rối
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Đúng với người mất ngủ nặng
Đúng, 10 mg là liều chuẩn được khuyến cáo
Câu 44 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Phác đồ điều trị mất ngủ mạn tính nào được AASM 2023 khuyến cáo mạnh nhất (bậc 1)?
CBT-I (Liệu pháp nhận thức – hành vi cho mất ngủ)
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Valerian liều cao uống hàng ngày
Diazepam 5 mg trước ngủ
Zolpidem (Stilnox) dùng hàng đêm
Câu 45 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Bệnh nhân uống zolpidem (Stilnox) mỗi tối trong 6 tháng muốn ngừng. Tư vấn tại quầy thuốc đúng nhất là gì?
Chuyển sang dùng diphenhydramine thay thế zolpidem
Hướng dẫn ngừng đột ngột, thay bằng valerian liều cao
Tiếp tục dùng zolpidem, không có hại gì
KHÔNG tự ngừng đột ngột – cần gặp bác sĩ để giảm liều từ từ (tapering); trong khi chờ gặp bác sĩ, thực hành sleep hygiene và thêm TPCN (magiê, L-theanine) để giảm liều thuốc cần thiết
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 46 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Cơ chế nào giải thích tại sao tập thể dục đều đặn cải thiện chất lượng giấc ngủ?
Tập thể dục tăng adenosine ban ngày (tăng áp lực ngủ), điều chỉnh nhịp sinh học, giảm cortisol, tăng nhiệt độ cơ thể (sau đó giảm → kích hoạt giấc ngủ sâu), tăng BDNF phục hồi não
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Tập thể dục giảm cân → giảm ngáy → ngủ ngon hơn
Tập thể dục gây mệt mỏi cơ thể buộc phải ngủ
Tập thể dục tăng melatonin trực tiếp
Câu 47 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Chị Lan hỏi "Tôi có nên uống diphenhydramine 25 mg để ngủ không?" Tư vấn đúng nhất là gì?
Được nếu kết hợp với thuốc THA
Không khuyến cáo: diphenhydramine ở phụ nữ >50 tuổi gây bí tiểu, táo bón, nhầm lẫn thoáng qua (anticholinergic); quen thuốc sau 3–5 ngày; không giải quyết nguyên nhân bốc hỏa. TPCN phù hợp hơn nhiều
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Được nếu chỉ dùng 2–3 lần/tuần
Được, liều nhỏ 25 mg rất an toàn
Câu 48 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Caffeine gây khó ngủ qua cơ chế nào?
Ức chế GABA trực tiếp
Tăng tiết cortisol gây hyperarousal
Kích thích trực tiếp tuyến tùng ngừng tiết melatonin
Ức chế (block) receptor adenosine A1 và A2A – ngăn adenosine (chất gây buồn ngủ) gắn kết
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Câu 49 - Đúng
Mức độ: MEDIUM
Serotonin và melatonin liên quan như thế nào và ý nghĩa lâm sàng là gì?
Tryptophan → (B6) → 5-HTP → Serotonin → (B6, SAM-e) → N-Acetylserotonin → (Melatonin). Thiếu Tryptophan hoặc B6 → giảm cả serotonin (trầm cảm) lẫn melatonin (mất ngủ) cùng lúc
- Người chơi chọn
- Đáp án đúng
Serotonin được tổng hợp từ melatonin ban đêm
Serotonin và melatonin không liên quan nhau
Melatonin là tiền thân của serotonin