Chi tiết đáp án bài thi

"Cho trẻ uống nước cháo muối hoặc nước đường muối tự pha thay ORS vì tiện và rẻ hơn" – đúng hay sai?

A. Đúng, cùng cung cấp điện giải và đường

B. Đúng nếu pha theo kinh nghiệm thông thường

C. SAI và NGUY HIỂM: nước cháo muối tự pha nồng độ không chuẩn → nếu quá nhiều muối gây tăng Na+ máu (hypernatremia) đặc biệt nguy hiểm cho trẻ nhỏ; nếu quá ít muối → không đủ Na+ để kích hoạt co-transport → ORS không hiệu quả. ORS được tính toán chính xác nồng độ tối ưu 75 mEq/L Na+

D. Đúng với người lớn nhưng sai với trẻ em

Vì sao WHO khuyến cáo Zinc cho trẻ em tiêu chảy cấp trong 14 ngày?

A. Zinc thay thế ORS trong điều trị mất nước

B. Zinc tiêu diệt vi khuẩn gây tiêu chảy

C. Zinc chỉ có lợi với trẻ bị thiếu dinh dưỡng, trẻ bình thường không cần

D. Zinc phục hồi tế bào niêm mạc ruột, tăng enzyme tiêu hóa, tăng miễn dịch niêm mạc → rút ngắn tiêu chảy 25% và GIẢM tái phát 33% trong 2–3 tháng tiếp theo

Rotavirus là tác nhân tiêu chảy phổ biến nhất ở trẻ em và gây bệnh theo cơ chế nào?

A. Rotavirus chủ yếu ảnh hưởng ruột già

B. Rotavirus xâm nhập niêm mạc ruột già và gây xuất huyết

C. Rotavirus tiết độc tố như V. cholerae

D. Rotavirus phá hủy enterocyte (tế bào hấp thu) ở đỉnh nhung mao ruột non → giảm hấp thu Na+ và nước; giảm enzyme lactase → không dung nạp lactose tạm thời (tiêu chảy nặng hơn khi tiếp tục uống sữa)

Người đang dùng kháng sinh amoxicillin để điều trị viêm họng muốn uống Probiotics dự phòng tiêu chảy. Hướng dẫn đúng nhất là gì?

A. Không cần Probiotics khi chỉ dùng amoxicillin

B. BẮT ĐẦU ngay từ ngày 1 dùng kháng sinh (không chờ tiêu chảy xảy ra): S. boulardii 250 mg x 2/ngày (có thể dùng cùng lúc) HOẶC LGG 10 tỷ CFU/ngày (uống cách amoxicillin 2 giờ). Tiếp tục 1–2 tuần SAU KHI hoàn thành kháng sinh

C. Chờ đến khi tiêu chảy xảy ra mới dùng

D. Chỉ cần ăn sữa chua là đủ

TPCN tối ưu nhất cho anh Khoa (đang dùng Ciprofloxacin) là gì và tại sao?

A. Không cần Probiotic khi đang dùng kháng sinh

B. Saccharomyces boulardii 250 mg × 2/ngày – có thể uống đồng thời hoặc bất kỳ lúc nào vì là nấm men không bị Ciprofloxacin tiêu diệt; kết hợp ORS đầy đủ và tiếp tục 1–2 tuần sau kháng sinh

C. LGG 10 tỷ CFU – uống ngay cùng với Ciprofloxacin

D. Chỉ cần ăn sữa chua là đủ

Dấu hiệu nào cho thấy trẻ đã bù đủ dịch sau 4 giờ ORS điều trị?

A. Nhiệt độ cơ thể về bình thường

B. Mắt không còn trũng, nước mắt xuất hiện trở lại, nước tiểu vàng nhạt, trẻ không còn quấy khóc và có thể uống bình thường

C. Trẻ hết đi ngoài hoàn toàn

D. Phân đặc trở lại

Smectite (Diosmectite – Smecta) có tác dụng gì trong tiêu chảy và cần lưu ý gì?

A. Hấp phụ độc tố vi khuẩn và virus, bảo vệ niêm mạc ruột. Lưu ý: uống xa thuốc khác 2 giờ vì hấp phụ cả thuốc → giảm hấp thu thuốc đang dùng

B. Smectite chỉ dùng cho trẻ em, không phù hợp người lớn

C. Smectite là kháng sinh tự nhiên

D. Smectite thay thế ORS trong tiêu chảy nhẹ

Tiêu chảy "nước gạo" (rice-water stool), không sốt, mất nước rất nhanh, bệnh nhân vừa đến từ vùng lũ lụt – nghi tác nhân gì?

A. Norovirus

B. Shigella

C. Vibrio cholerae – Tiêu chảy tả

D. Rotavirus

Chứng tiêu chảy sau ăn sữa bò ở trẻ vừa khỏi tiêu chảy do Rotavirus được giải thích như thế nào?

A. Sữa bò làm Rotavirus tái phát

B. Trẻ dị ứng sữa bò

C. Rotavirus phá hủy enterocyte có chứa enzyme lactase → trong 1–2 tuần sau khỏi bệnh, enzyme lactase còn thấp → lactose trong sữa bò không phân hủy → tiêu chảy thẩm thấu khi uống sữa bò (transient lactose intolerance post-Rotavirus)

D. Không có liên quan giữa Rotavirus và dung nạp sữa

Cơ chế nào giải thích tại sao butyrate (SCFA từ lên men prebiotics) quan trọng cho ruột?

A. Butyrate kích thích tiết dịch ruột

B. Butyrate là nguồn năng lượng CHÍNH của colonocyte (tế bào ruột già) – cung cấp 60–70% năng lượng; kích hoạt tế bào miễn dịch Treg → giảm viêm niêm mạc; tăng cường tight junction → giảm ruột rò

C. Butyrate giảm nhu động ruột như Loperamide

D. Butyrate là kháng sinh tự nhiên tiêu diệt mầm bệnh

Colostrum bò (bovine colostrum) dùng cho người bị tiêu chảy tái phát nhiều lần có cơ chế miễn dịch nào quan trọng nhất?

A. IgG trong colostrum bò (50–100 mg/mL) bao gồm kháng thể kháng Rotavirus, ETEC, Salmonella, H. pylori; IgG gắn vào mầm bệnh trong lòng ruột → ngăn bám vào niêm mạc và trung hòa độc tố

B. Colostrum kích thích tuyến tụy tiết nhiều enzyme tiêu hóa

C. Colostrum cung cấp vi khuẩn có lợi như Probiotics

D. Colostrum chứa kháng sinh tự nhiên không có trong sữa thường

Tiêu chảy sau dùng kháng sinh (Antibiotic-Associated Diarrhea – AAD) xảy ra do cơ chế gì?

A. Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn có lợi → loạn khuẩn (dysbiosis) → giảm sản xuất SCFA → tăng pH ruột → Clostridium difficile phát triển không kiểm soát → tiết độc tố A và B → viêm đại tràng giả mạc

B. Kháng sinh tăng nhu động ruột

C. Kháng sinh gây viêm ruột trực tiếp

D. Dị ứng với kháng sinh

Tại sao trẻ bú mẹ không được khuyên dừng bú khi tiêu chảy?

A. Sữa mẹ làm tiêu chảy nặng hơn do chứa lactose

B. Sữa mẹ cung cấp đủ ORS cho trẻ bú

C. Sữa mẹ không liên quan đến tiêu chảy

D. Sữa mẹ chứa IgA secretory, lactoferrin, oligosaccharides (HMO – prebiotics mạnh nhất), lysozyme → bảo vệ niêm mạc ruột và phục hồi microbiome tốt nhất; tiếp tục bú giúp duy trì dinh dưỡng và nước

"Phòng ngừa tiêu chảy bằng cách tránh ăn trái cây và rau sống hoàn toàn" – đúng hay sai?

A. Đúng với trẻ < 3 tuổi

B. Đúng, rau sống luôn là nguồn lây tiêu chảy

C. Sai: rau quả cung cấp prebiotics (FOS, inulin, pectin), vitamin, và khoáng chất cần thiết cho miễn dịch. Biện pháp đúng: RỬA SẠCH rau dưới vòi chảy; gọt vỏ trái cây; tránh rau mọc trong nước ô nhiễm; nấu chín khi nghi ngờ nguồn gốc. Không ăn rau là sai về dinh dưỡng

D. Đúng ở vùng dịch tả và lỵ

Tại sao S. boulardii đặc biệt hiệu quả trong tiêu chảy do C. difficile?

A. S. boulardii kích thích tiết kháng sinh tự nhiên từ tế bào ruột

B. S. boulardii tiêu diệt trực tiếp C. difficile

C. S. boulardii sản xuất protease đặc hiệu phân giải độc tố A và B của C. difficile; phục hồi receptor glycoprotein ở thành ruột bị phá hủy bởi độc tố; ức chế bám vào ruột của C. difficile

D. S. boulardii cạnh tranh dinh dưỡng với C. difficile

Tiêu chảy kéo dài > 14 ngày ở trẻ 2 tuổi sau giai đoạn cấp. Nguyên nhân nào cần loại trừ?

A. Cần khám bác sĩ để loại trừ: (1) Bất dung nạp lactose thứ phát sau Rotavirus; (2) Nhiễm Giardia tồn tại; (3) Suy dinh dưỡng – làm trẻ tiêu chảy kéo dài hơn; (4) Celiac disease được kích hoạt; (5) Hội chứng ruột kích thích sau tiêu chảy (post-infectious IBS); (6) Thiếu kẽm nặng

B. Tiêu chảy > 14 ngày ở trẻ luôn do vi khuẩn cần kháng sinh mạnh

C. Chỉ thiếu kẽm là nguyên nhân duy nhất

D. Chỉ cần tiếp tục ORS và Probiotics là đủ

Người đang dùng kháng sinh Ciprofloxacin điều trị Shigella nên dùng Probiotic loại nào?

A. Saccharomyces boulardii – có thể uống cùng lúc với Ciprofloxacin vì là nấm men không bị kháng sinh tiêu diệt

B. Bifidobacterium longum – dùng sau khi hoàn thành liệu trình kháng sinh

C. Lactobacillus rhamnosus GG – uống trước Ciprofloxacin 2 giờ

D. Không cần Probiotic khi đang dùng kháng sinh

Tiêu chảy sau ăn tại nhà hàng 6–8 giờ, kèm nôn nhiều, đau bụng, nhưng sốt nhẹ và phân không có máu. Nghi ngờ tác nhân gì nhất?

A. Ngộ độc thực phẩm do độc tố (Staphylococcus aureus enterotoxin, Bacillus cereus emetic toxin) – độc tố đã có sẵn trong thức ăn → triệu chứng xuất hiện trong 1–6 giờ sau ăn

B. Shigella – cần kháng sinh ngay

C. Giardia lamblia

D. Vibrio cholerae

Colostrum (sữa non) hỗ trợ tiêu chảy theo cơ chế nào?

A. Colostrum chứa IgA và IgG kháng nhiều mầm bệnh đường ruột, lactoferrin (kháng khuẩn và antiviral), lysozyme, và growth factors (TGF-β, IGF-1) kích thích phục hồi tế bào niêm mạc

B. Colostrum chứa lactoferrin là kháng sinh tự nhiên mạnh nhất

C. Colostrum là nguồn calo cao giúp phục hồi dinh dưỡng

D. Colostrum từ bò hoàn toàn giống sữa mẹ

Bố hỏi thêm "Cho bé uống sữa bình thường được không?" Tư vấn đúng nhất?

A. Tạm thời hạn chế sữa bò trong 5–7 ngày (nghi Rotavirus) vì enzyme lactase giảm → không dung nạp lactose tạm thời → tiêu chảy nặng hơn. Thay bằng: sữa không lactose (lactose-free) hoặc sữa công thức DP (đã thủy phân protein). Bú mẹ: tiếp tục bình thường không cần ngừng

B. Ngừng tất cả sữa 7 ngày

C. Tiếp tục sữa bình thường vì cần dinh dưỡng

D. Chỉ cần cho uống thêm nước cùng sữa là được

Cháo yến mạch và pectin từ táo được khuyến cáo ăn trong tiêu chảy vì lý do gì?

A. Giàu calorie bù năng lượng mất đi

B. Pectin (táo) tạo gel làm đặc phân nhẹ + prebiotic cho Lactobacillus; Beta-glucan (yến mạch) prebiotic cho Bifidobacterium + kích thích miễn dịch niêm mạc. Cả hai dễ tiêu, ít kích ứng ruột

C. Tiêu diệt vi khuẩn gây tiêu chảy

D. Giàu protein giúp phục hồi nhanh

FOS (Fructooligosaccharides) là gì và tại sao gọi là "prebiotic"?

A. FOS là kháng sinh tự nhiên ức chế mầm bệnh

B. FOS cung cấp năng lượng trực tiếp cho tế bào niêm mạc ruột

C. FOS là một loại probiotic (vi khuẩn sống)

D. FOS là chất xơ hòa tan (oligosaccharide) không hấp thu → đến ruột già nguyên vẹn → là THỨC ĂN CHỌN LỌC cho Bifidobacterium và Lactobacillus → vi khuẩn có lợi tăng sinh → sản xuất SCFA bảo vệ ruột

Trẻ em mấy tháng tuổi có thể dùng Saccharomyces boulardii và Lactobacillus rhamnosus GG?

A. S. boulardii: từ 1 tuổi. LGG: từ 3 tháng tuổi

B. Không có khuyến cáo tuổi cụ thể

C. Cả hai từ 6 tháng tuổi

D. Cả hai từ 2 tuổi

Đánh giá mức độ mất nước và tư vấn tại quầy đúng nhất là gì?

A. Mất nước nặng → gọi cấp cứu ngay

B. Mất nước vừa → truyền dịch tại nhà thuốc

C. Bán kháng sinh amoxicillin vì trẻ sốt

D. Mất nước nhẹ–vừa (mắt hơi trũng + môi hơi khô + còn nước mắt). Tư vấn: ORS 75 mL/kg trong 4 giờ = 1050 mL (14 kg × 75); cộng thêm 200 mL sau mỗi lần tiêu chảy/nôn. Không bán kháng sinh (phân không máu, sốt nhẹ → nghi virus). Không bán Loperamide (chống chỉ định < 6 tuổi). Bán: ORS + Zinc 20 mg/ngày x 14 ngày + Smectite (nếu đau bụng) + S.boulardii hoặc LGG. Dặn tái khám nếu sốt > 39°C, phân có máu, không uống được, mắt trũng hơn

Xử trí đúng và khẩn cấp nhất cho cụ bà 72 tuổi này là gì?

A. Bán ORS và LGG về uống tại nhà theo dõi

B. Bán Loperamide 4 mg uống ngay để cầm tiêu chảy

C. Truyền dịch tại nhà thuốc vì tiết kiệm thời gian

D. CHUYỂN CẤP CỨU NGAY: cụ có mất nước NẶNG (da véo nảy chậm + mắt trũng sâu + không tiểu 6 giờ + lú lẫn = mất nước nặng/sốc). Cần truyền dịch IV khẩn cấp. Trong khi chờ xe cấp cứu: cho uống ORS từng ngụm nhỏ nếu còn tỉnh táo đủ; không bán Loperamide (nguy cơ tắc ruột và tương tác); thông báo về metformin (có thể cần tạm dừng do mất nước nặng → nguy cơ lactic acidosis)

Loperamide (Imodium) KHÔNG được dùng khi nào trong tiêu chảy?

A. Khi tiêu chảy kéo dài hơn 3 ngày

B. Khi phân có máu, sốt cao, hoặc nghi nhiễm khuẩn xâm nhập (Shigella, Salmonella); trẻ em < 2 tuổi; C. difficile – nguy cơ giãn đại tràng độc (toxic megacolon)

C. Không có chống chỉ định với người lớn

D. Chỉ không dùng khi có phân máu, các trường hợp khác đều OK

"Cứ bị tiêu chảy là phải uống kháng sinh cho chắc" – đúng hay sai?

A. SAI: > 70% tiêu chảy cấp do virus → kháng sinh VÔ TÁC DỤNG + có HẠI (diệt vi khuẩn có lợi → loạn khuẩn → tiêu chảy kéo dài hơn; tăng đề kháng). Kháng sinh chỉ có lợi với: Shigella, V. cholerae, C. difficile, Giardia, ETEC nặng

B. Đúng nếu có sốt kèm theo

C. Đúng, kháng sinh giúp tiêu chảy hết nhanh hơn

D. Đúng nếu tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày

Glutamine hỗ trợ phục hồi tiêu chảy qua cơ chế nào?

A. Glutamine chỉ có tác dụng ở gan, không ảnh hưởng đường ruột

B. Glutamine là nhiên liệu chính của enterocyte (chiếm 35% nhu cầu năng lượng ruột non); bổ sung glutamine → phục hồi nhanh tế bào niêm mạc, tăng cường tight junction, giảm gut leakiness

C. Glutamine tăng nhu động ruột giúp đẩy mầm bệnh ra ngoài

D. Glutamine là kháng sinh amino acid ức chế vi khuẩn

Synbiotics (Prebiotics + Probiotics kết hợp) hiệu quả hơn Probiotics đơn độc do cơ chế gì?

A. Prebiotics (FOS, Inulin) là thức ăn đặc hiệu cho Probiotics đi kèm → Probiotics được cung cấp đủ chất nền → sinh trưởng nhanh hơn và bền lâu hơn; sản xuất SCFA nhiều hơn; chiếm ưu thế niêm mạc ruột nhanh hơn

B. Prebiotics tạo môi trường acid tiêu diệt mầm bệnh

C. Prebiotics tạo lớp bao bọc bảo vệ Probiotics khỏi acid dịch vị

D. Không có bằng chứng Synbiotics tốt hơn Probiotics đơn độc

Tại sao Magiê Oxide hoặc Magiê Citrate KHÔNG phù hợp để bổ sung Magiê trong giai đoạn phục hồi tiêu chảy?

A. Magiê Oxide làm táo bón

B. Không có sự khác biệt về tác dụng phụ giữa các dạng Magiê

C. Magiê Oxide rẻ hơn nên kém hiệu quả

D. Mg Oxide (hấp thu 4%) và Mg Citrate (hấp thu cao nhưng tác dụng nhuận tràng mạnh – kéo nước vào ruột già) → gây tiêu chảy thẩm thấu → PHẢN TÁC DỤNG trong giai đoạn phục hồi. Ưu tiên Mg Glycinate (hấp thu 60–80%, ít tác dụng nhuận tràng nhất)

Tiêu chảy "kiết lỵ" (dysentery) khác với tiêu chảy nước (watery diarrhea) như thế nào?

A. Không có sự khác biệt lâm sàng quan trọng

B. Kiết lỵ: phân ít + có máu/nhầy/mủ + mót rặn + sốt cao; do vi khuẩn xâm nhập niêm mạc (Shigella, Salmonella). Tiêu chảy nước: phân nhiều + không máu + thường do virus hoặc độc tố

C. Kiết lỵ chỉ do vi rút, tiêu chảy nước do vi khuẩn

D. Kiết lỵ nguy hiểm hơn vì phân có máu còn tiêu chảy nước thì không nguy hiểm

Tại sao ORS chuẩn WHO (hypoosmolar, 245 mOsm/L) hiệu quả hơn ORS cũ (311 mOsm/L) trong tiêu chảy trẻ em?

A. ORS hypoosmolar (245 mOsm/L) osmolarity thấp hơn máu → ít tiêu chảy thẩm thấu thêm; tăng hấp thu Na+ và nước; giảm nôn; giảm nhu cầu truyền dịch IV 33%. ORS cũ 311 mOsm/L = đẳng trương máu nhưng tạo osmotic load trong ruột

B. ORS mới chứa glucose cao hơn

C. Không có sự khác biệt về hiệu quả lâm sàng

D. ORS mới có thêm kháng sinh

Phụ nữ mang thai 20 tuần bị tiêu chảy do Shigella (phân máu, sốt 39°C). Kháng sinh nào an toàn nhất?

A. Ciprofloxacin 500 mg x 2 lần – hiệu quả nhất

B. Không cần kháng sinh vì có thể tự khỏi

C. Tetracycline – an toàn và hiệu quả

D. Azithromycin 500 mg ngày 1, sau 250 mg x 4 ngày – an toàn trong thai kỳ; Ciprofloxacin (fluoroquinolone) nguy cơ tổn thương sụn ở thai nhi và Tetracycline nguy hại răng xương

Vắc-xin Rotarix phòng ngừa bệnh theo cơ chế nào và lịch tiêm như thế nào?

A. Vắc-xin sống giảm độc lực, uống qua miệng 2 liều: lúc 6 tuần và 10 tuần tuổi; kích thích miễn dịch tại niêm mạc ruột (IgA secretory) và hệ thống (IgG); hiệu quả 85–98% phòng tiêu chảy do Rotavirus nặng

B. Vắc-xin tiêm bắp 1 liều, hiệu quả 50%

C. Vắc-xin bất hoạt, tiêm 3 liều

D. Vắc-xin chỉ phòng ngừa 1 serotype Rotavirus

Racecadotril (Hidrasec) khác Loperamide như thế nào trong điều trị tiêu chảy?

A. Cả hai đều ức chế nhu động ruột

B. Racecadotril là kháng sinh nhẹ

C. Racecadotril ức chế TIẾT dịch ruột (enkephalinase inhibitor → ức chế cAMP) mà KHÔNG ức chế nhu động → không có nguy cơ liệt ruột, an toàn cho trẻ em. Loperamide ức chế nhu động (μ-receptor)

D. Racecadotril mạnh hơn Loperamide và an toàn hơn cho trẻ

Cơ chế tác dụng của ORS (Oresol) trong điều trị tiêu chảy dựa trên nguyên lý sinh lý học nào?

A. ORS thay thế hoàn toàn dịch mất bằng cơ chế thẩm thấu đơn thuần

B. ORS giảm nhu động ruột như Loperamide

C. Glucose đồng vận chuyển Na+ qua SGLT-1 → hấp thu cả glucose và Na+ → nước theo thẩm thấu → hiệu quả ngay cả khi ruột đang tiết dịch (secretory diarrhea)

D. ORS ức chế vi khuẩn gây tiêu chảy trực tiếp

"Trẻ bị tiêu chảy cần nhịn ăn hoàn toàn cho ruột nghỉ ngơi" – đúng hay sai?

A. Đúng nếu chỉ nhịn 12 giờ đầu

B. Đúng với trẻ < 6 tháng nhưng sai với trẻ lớn

C. SAI: nhịn ăn làm teo nhung mao ruột, giảm enzyme tiêu hóa, tăng nguy cơ suy dinh dưỡng. WHO/ESPGHAN: tiếp tục ăn bình thường phù hợp lứa tuổi ngay từ khi tiêu chảy; chia nhỏ bữa (5–6 bữa) nếu buồn nôn

D. Đúng, nhịn ăn 24 giờ giúp ruột phục hồi

"Tiêu chảy là cơ thể đang thải độc, không nên uống thuốc cầm tiêu chảy" – đúng hay sai?

A. Sai hoàn toàn, phải cầm tiêu chảy ngay lập tức

B. Đúng hoàn toàn nếu tiêu chảy nước không có máu

C. Đúng một phần: tiêu chảy xâm nhập (Shigella) KHÔNG được cầm bằng Loperamide (vi khuẩn ở lại lâu hơn). NHƯNG: mất nước do tiêu chảy nhiều hơn 2 lần/giờ cần được BÙ NƯỚC ngay bằng ORS – không "để chảy hết độc" sẽ gây sốc mất nước đe dọa tính mạng

D. Đúng hoàn toàn, tiêu chảy giúp thải độc

"Loperamide có thể dùng cho trẻ 3 tuổi bị tiêu chảy để giảm đi ngoài nhanh hơn" – đúng hay sai?

A. Đúng nhưng phải giảm liều 50%

B. Sai: Loperamide KHÔNG được khuyến cáo cho trẻ em. Tại Mỹ: FDA 2016 khuyến cáo không dùng loperamide cho trẻ < 6 tuổi (nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng: liệt ruột, tim đập nhanh, thậm chí tử vong ở trẻ nhỏ). Thay thế an toàn: Racecadotril (Hidrasec) hoặc Smectite

C. Đúng từ 2 tuổi trở lên

D. Đúng nếu liều thấp hơn người lớn

Pha ORS đúng cách là như thế nào?

A. 1 gói ORS / 250 mL để có nồng độ điện giải cao nhất

B. 1 gói ORS / 1 lít nước đun sôi để nguội – đúng tỷ lệ; pha loãng hơn hoặc đặc hơn đều sai

C. Pha với nước lạnh trực tiếp từ vòi để nhanh hơn

D. 1 gói ORS / 500 mL nước để dung dịch đặc hơn cho nhanh bù nước

Bệnh nhân HIV (CD4 < 100) bị tiêu chảy kéo dài 3 tuần. Cách tiếp cận tại quầy thuốc đúng nhất là gì?

A. CHUYỂN BÁC SĨ ngay: tiêu chảy kéo dài ở bệnh nhân HIV CD4 thấp có thể do: Cryptosporidium, Microsporidium, MAC (Mycobacterium avium), CMV colitis – đây là tiêu chảy cơ hội cần điều trị đặc hiệu; ORS và Probiotics chỉ là hỗ trợ tạm thời

B. Bán Metronidazole vì nghi Giardia

C. Bán Ciprofloxacin vì tiêu chảy nhiễm khuẩn kéo dài cần kháng sinh

D. Bán ORS và LGG vì tiêu chảy nhẹ

Khi nào không cần kháng sinh cho tiêu chảy cấp?

A. Khi trẻ < 5 tuổi

B. Tiêu chảy nước (watery), không sốt hoặc sốt nhẹ, không phân máu, không toàn thân nặng – thường do virus (Rotavirus, Norovirus) hoặc ETEC nhẹ, tự giới hạn. Kháng sinh không có lợi và có thể hại (loạn khuẩn)

C. Khi tiêu chảy < 3 ngày

D. Khi tiêu chảy có nôn kèm theo

Saccharomyces boulardii có ưu điểm gì đặc biệt so với Lactobacillus khi điều trị tiêu chảy do kháng sinh?

A. Saccharomyces không cần bảo quản lạnh nên tiện hơn

B. Saccharomyces boulardii là NẤM MEN (không phải vi khuẩn) → không bị tiêu diệt bởi kháng sinh → có thể dùng đồng thời hoặc ngay sau khi dùng kháng sinh mà vẫn duy trì hoạt tính

C. Saccharomyces chỉ dùng cho người lớn, không phù hợp trẻ em

D. Saccharomyces mạnh hơn Lactobacillus trong mọi loại tiêu chảy

"Nước dừa tươi là thức uống bù nước tốt nhất và thay thế được ORS hoàn toàn trong tiêu chảy" – đúng hay sai?

A. Đúng nếu uống 2 lít/ngày

B. Sai một phần: nước dừa tươi là thức uống bù nước TỐT (giàu K+ 250 mg/100 mL, Mg, có điện giải) nhưng Na+ chỉ 25 mEq/L (thấp hơn ORS chuẩn 75 mEq/L) → không đủ Na+ để kích hoạt SGLT-1 co-transport tối ưu. Nước dừa = bổ sung tốt nhưng KHÔNG thay thế hoàn toàn ORS trong mất nước vừa–nặng

C. Đúng, nước dừa có điện giải tự nhiên hoàn hảo

D. Đúng cho mất nước nhẹ

"Nước ngọt có ga (Coca-Cola, 7-Up) là cách bù nước tốt thay ORS vì có đường và nước" – đúng hay sai?

A. Đúng nếu pha loãng 1:1 với nước

B. Đúng, Coca-Cola chứa glucose và nước nên bù được

C. SAI: nước ngọt có ga có nồng độ glucose/fructose rất cao (330 mL = ~35g đường = glucose 1000 mEq/L) nhưng Na rất thấp (1–4 mEq/L) → osmolarity 500–700 mOsm/L (quá cao so với máu 290) → tiêu chảy thẩm thấu nặng hơn; caffeine trong cola gây lợi tiểu. KHÔNG thay thế được ORS

D. Đúng nếu uống loại không cafein

Anh Khoa hỏi "Em có cần nhịn ăn 1 ngày để ruột nghỉ không?" Tư vấn đúng là gì?

A. Chỉ uống nước và ORS, không ăn gì thêm

B. KHÔNG nhịn ăn. Tiếp tục ăn thực phẩm nhẹ tiêu (BRAT: cháo, chuối, bánh mì nướng, táo nghiền); chia 5–6 bữa nhỏ. Tránh: sữa bò, thực phẩm nhiều chất béo/cay. Glutamine 2g × 2/ngày từ ngày 2 giúp phục hồi niêm mạc ruột nhanh hơn

C. Nên nhịn ăn 12 giờ để ruột phục hồi

D. Nhịn đến khi tiêu chảy hoàn toàn hết

"Hết tiêu chảy 1 ngày có thể ngừng Probiotics và ăn uống bình thường ngay" – đúng hay sai?

A. Đúng nếu đi ngoài phân đặc hoàn toàn

B. Đúng, hết tiêu chảy là microbiome đã phục hồi

C. Đúng nếu không dùng kháng sinh

D. Sai: microbiome đường ruột cần 2–4 tuần để phục hồi hoàn toàn sau tiêu chảy nhiễm khuẩn (đặc biệt sau dùng kháng sinh). Probiotics nên dùng tiếp 1–2 tuần sau hết triệu chứng. Ăn uống: tăng dần từ BRAT → ăn bình thường trong 3–5 ngày, không ngừng đột ngột

"Probiotics trong sữa chua thông thường đủ để điều trị tiêu chảy cấp" – đúng hay sai?

A. Đúng nếu ăn 500g/ngày

B. Đúng, bất kỳ sữa chua sống nào cũng như nhau

C. Sai phần lớn: sữa chua thông thường chứa ~ 10^6–10^8 CFU/g (Streptococcus thermophilus, L. delbrueckii bulgaricus) – thấp hơn 100–1000 lần so với liều điều trị cần (10^9–10^10 CFU). Hơn nữa, chủng trong sữa chua không phải LGG hay S.boulardii – ít bằng chứng điều trị tiêu chảy cấp. Sữa chua hỗ trợ phòng ngừa và phục hồi nhưng không thay thế Probiotics y tế liều cao trong điều trị cấp

D. Đúng, sữa chua có nhiều Lactobacillus