Chi tiết đáp án bài thi

TÌNH HUỐNG 2 (Câu 48–49)
Bé Tuấn, 8 tuổi, được tẩy giun tại trường (Mebendazole 500mg) 3 tháng trước. Nay mẹ đưa đến nhà thuốc vì bé: mệt mỏi, da xanh nhợt, lười ăn, hay đau bụng quanh rốn, học kém hơn. Xét nghiệm máu gần đây: Hb 9.2 g/dL (thấp), hồng cầu nhỏ nhược sắc, bạch cầu ái toan 12% (tăng).

Nhận định về tình trạng của bé Tuấn và xử trí tại nhà thuốc?

A. Bán thuốc bổ sung sắt và vitamin B12 là đủ

B. Bán thêm Mebendazole vì bé mới tẩy giun 3 tháng là đủ rồi

C. Bé bị thiếu máu do dinh dưỡng, không liên quan đến giun

D. Cần CHUYỂN KHÁM BÁC SĨ: bé có thiếu máu nhược sắc (Hb 9.2g/dL) + bạch cầu ái toan tăng (12%) → gợi ý NHIỄM GIUN MÓC nặng (giun móc hút máu → thiếu sắt → thiếu máu nhược sắc). Mebendazole 500mg liều duy nhất có thể không đủ cho nhiễm giun móc nặng, cần: Mebendazole 100mg x 2 lần/ngày x 3 ngày hoặc Albendazole 400mg x 3 ngày. Bổ sung SẮT sau khi tẩy giun

TÌNH HUỐNG 1 (Câu 46–47)
Chị Hương, 32 tuổi, đang mang thai 8 tuần, đến nhà thuốc hỏi: "Tôi muốn tẩy giun định kỳ cho cả nhà. Chồng tôi và 2 con (5 tuổi và 7 tuổi) thì uống bình thường. Còn tôi mang thai thì uống được không?"

Bán thuốc tẩy giun cho chồng và 2 con chị Hương, cần lưu ý điều gì và dặn dò gì thêm?

A. Không nên tẩy giun cho chồng và con vì sẽ làm tái nhiễm cho chị mang thai

B. Bán mỗi người 1 viên Mebendazole 500mg, uống sau bữa sáng cùng ngày

C. Bán riêng cho mỗi người liều khác nhau tùy cân nặng

D. Bán Mebendazole 500mg cho chồng (1 viên) và 2 con (mỗi đứa 1 viên – cả 5 và 7 tuổi đều >= 2 tuổi). Uống SAU BỮA ĂN cùng ngày. DẶN DÒ QUAN TRỌNG: (1) Chị Hương KHÔNG uống lần này; (2) Vệ sinh đồng thời: rửa tay kỹ, tắm sáng, giặt đồ ngủ; (3) Nhắc lại liều sau 2–3 tuần (riêng nếu nghi giun kim) hoặc 6 tháng sau cho cả nhà kể cả chị khi đã qua quý 1

Giun nào LÂY QUA DA (không qua miệng) và cần biện pháp phòng ngừa nào?

A. Giun móc (Ancylostoma/Necator) – ấu trùng trong đất xuyên qua da bàn chân (đi chân trần). Phòng: ĐI DÉP/GIÀY khi ra ngoài, tránh tiếp xúc đất bẩn

B. Sán dây – lây qua muỗi đốt

C. Giun đũa – lây qua ăn rau sống

D. Giun kim – lây qua không khí

Trong ấu trùng sán lợn não (Neurocysticercosis), tại sao điều trị bằng Praziquantel cần phải có corticosteroid đi kèm?

A. Corticosteroid giúp thuốc thấm qua hàng rào máu não tốt hơn

B. Corticosteroid tăng cường tác dụng diệt sán của praziquantel

C. Praziquantel diệt ấu trùng sán → xác ấu trùng chết trong não giải phóng KHÁNG NGUYÊN → phản ứng viêm miễn dịch cấp mạnh → PHÙ NÃO, tăng áp nội sọ, co giật nặng hơn → CÓ THỂ TỬ VONG nếu không kiểm soát viêm. Corticosteroid ức chế phản ứng viêm này

D. Không cần thiết, chỉ là thói quen kê đơn

Tại sao phải điều trị TẤT CẢ THÀNH VIÊN TRONG GIA ĐÌNH khi một người bị nhiễm giun kim?

A. Các thành viên khác có thể đã nhiễm trong giai đoạn ủ bệnh (chưa có triệu chứng). Nếu không điều trị đồng thời, người đã điều trị sẽ bị tái nhiễm ngay

B. Thuốc tẩy giun hiệu quả hơn khi nhiều người dùng cùng lúc

C. Giun kim lây qua không khí, nên mọi người trong nhà đều bị

D. Quy định của bệnh viện, không có cơ sở khoa học rõ ràng

Hội chứng Visceral Larva Migrans (VLM) do loài giun nào gây và tại sao hay gặp ở trẻ em?

A. Ấu trùng sán lợn (Cysticercus) gây ra

B. Ấu trùng giun đũa CHÓ/MÈO (Toxocara canis/cati) – người không phải vật chủ thích hợp → ấu trùng không phát triển được, lang thang trong cơ, gan, mắt, não gây viêm u hạt. Trẻ em hay nghịch đất/cát có phân chó mèo → nuốt trứng Toxocara

C. Giun đũa người (Ascaris lumbricoides) gây ra khi nhiễm nặng

D. Giun lươn (Strongyloides) gây thể lan tràn ở người suy giảm miễn dịch

Tại sao mebendazole liều đơn cho giun kim (100mg) cần được nhắc lại sau 2–3 tuần, trong khi liều 500mg để tẩy giun định kỳ không cần nhắc lại?

A. Mebendazole 100mg diệt giun TRƯỞNG THÀNH nhưng KHÔNG DIỆT TRỨNG VÀ ẤU TRÙNG. Sau 2–3 tuần, trứng đã có mặt trong ruột (từ trước điều trị hoặc tái nhiễm) nở thành ấu trùng và phát triển thành giun trưởng thành mới → liều thứ hai diệt đợt giun này. Liều 500mg định kỳ: diệt giun đang có, chấp nhận tái nhiễm ở mức thấp hơn sau vài tháng

B. Không có sự khác biệt, cả hai đều không cần nhắc lại

C. Không có bằng chứng khoa học cho việc nhắc liều, chỉ là quy ước

D. Liều 500mg mạnh gấp 5 lần nên kéo dài tác dụng, không cần nhắc

Tại sao chiến lược "Preventive Chemotherapy" (tẩy giun dự phòng không cần xét nghiệm trước) của WHO có cơ sở khoa học, không phải lãng phí?

A. Thuốc tẩy giun có tác dụng cải thiện sức khỏe bất kể có giun hay không

B. Ở vùng lưu hành giun cao: TỶ LỆ NHIỄM CAO (> 50–80% trẻ em nhiễm ít nhất 1 loại giun) + Thuốc an toàn, giá rẻ, liều đơn + Chi phí xét nghiệm > Chi phí thuốc và công điều trị → kinh tế khi điều trị toàn dân không xét nghiệm trước

C. WHO không đủ kinh phí để xét nghiệm nên đành phải điều trị đại trà

D. Thuốc tẩy giun có lợi ích phụ không liên quan đến giun sán

TÌNH HUỐNG 3 (Câu 50)
Ông Bình, 45 tuổi, nông dân, đến nhà thuốc mua thuốc tẩy giun định kỳ. Ông cho biết thỉnh thoảng thấy "đốt trắng dài như hạt dưa" trong phân. Ông nói "chắc giun đũa, mua Mebendazole về uống là xong".

Nhận định và tư vấn đúng nhất cho ông Bình?

A. Đồng ý bán Mebendazole 500mg vì phổ rộng, trị được nhiều loại giun

B. Bán Mebendazole 500mg và dặn uống 3 ngày thay vì 1 ngày để tăng hiệu quả với sán

C. Bán Albendazole 400mg vì mạnh hơn Mebendazole và có tác dụng với nhiều loại giun sán hơn

D. KHÔNG ĐỒNG Ý – "đốt trắng như hạt dưa" trong phân là dấu hiệu ĐẶC TRƯNG của SÁN DÂY (Taenia saginata hoặc Taenia solium) – KHÔNG phải giun đũa. Mebendazole KHÔNG có tác dụng với sán dây. Cần: (1) KHÁM BÁC SĨ để xác định loại sán (dây bò hay lợn); (2) Nếu sán dây lợn: CT scan não trước điều trị để loại trừ ấu trùng sán não; (3) Điều trị bằng PRAZIQUANTEL hoặc Niclosamide theo kê đơn bác sĩ. Tư vấn: không ăn thịt lợn/bò sống, nấu chín kỹ

Tại sao KHÔNG NÊN dùng đồng thời Piperazine và Pyrantel pamoate?

A. Tương tác đối kháng dược lực: Piperazine gây liệt mềm cơ giun (đối kháng GABA); Pyrantel gây liệt cứng cơ giun (đồng vận acetylcholine). Hai cơ chế đối lập nhau → giảm hiệu quả cả hai thuốc

B. Không có tương tác, có thể dùng phối hợp an toàn

C. Gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng khi phối hợp

D. Tương tác làm tăng độc tính gan

Trứng giun kim tồn tại bên ngoài vật chủ trong bao lâu và đây có ý nghĩa gì trong phòng ngừa?

A. Không tồn tại được ngoài cơ thể người

B. Trứng giun kim tồn tại ngoài môi trường lên đến 1 TUẦN ở nhiệt độ phòng. Vì vậy cần giặt ga giường, quần áo ngủ bằng nước nóng và dọn dẹp bề mặt nhà vệ sinh sau điều trị

C. 1 tháng, nên phải diệt bằng thuốc xịt đặc biệt

D. Chỉ vài phút, không đáng lo

Ivermectin là thuốc ưu tiên điều trị loại giun nào mà Albendazole kém hiệu quả hơn?

A. Giun móc

B. Sán dây bò và lợn

C. Giun đũa và giun kim

D. Giun lươn (Strongyloides stercoralis) – Ivermectin có hiệu quả cao hơn và ít tái phát hơn so với Albendazole

Sán lá gan nhỏ (Clonorchis sinensis, Opisthorchis) lây truyền qua con đường nào?

A. Ăn cá nước ngọt còn sống hoặc chưa chín (gỏi cá, cá nướng tái, cá hấp chưa chín)

B. Tiếp xúc da với bùn đất có ấu trùng sán

C. Bị muỗi nhiễm sán đốt

D. Uống nước bẩn chứa ấu trùng sán

Bạch cầu ái toan (Eosinophilia) trong máu tăng cao gợi ý điều gì liên quan đến giun sán?

A. Không có ý nghĩa lâm sàng đặc biệt

B. Nhiễm trùng vi khuẩn nặng cần dùng kháng sinh ngay

C. Phản ứng miễn dịch đặc hiệu với ký sinh trùng đa bào (giun, sán) ở giai đoạn ấu trùng di chuyển trong cơ thể. Bạch cầu ái toan > 400–500/μL cần xét nghiệm ký sinh trùng

D. Dị ứng thuốc cần ngừng thuốc ngay

Biện pháp phòng ngừa nào HỮU HIỆU NHẤT để ngăn nhiễm giun đũa và giun tóc?

A. Uống nước đã đun sôi

B. Đi giày dép khi ra ngoài

C. Cắt ngắn móng tay

D. Rửa rau củ sạch kỹ và nấu chín thức ăn. Không dùng phân người tươi bón rau

Vòng đời của giun kim có đặc điểm nào khiến việc phòng ngừa tái nhiễm đặc biệt khó?

A. Giun kim có thể sống ngoài cơ thể người hàng tháng

B. Không có thuốc nào diệt được hết giun kim trong một đợt

C. Thời gian từ khi nuốt trứng đến khi giun trưởng thành và bắt đầu đẻ trứng chỉ 4–6 TUẦN. Và trứng có thể lây nhiễm lại NGAY LẬP TỨC từ ngón tay → miệng → nuốt. Vòng đời ngắn và khép kín trong gia đình làm tái nhiễm liên tục rất dễ xảy ra

D. Giun kim có thể lây qua đường hô hấp khi trứng bay trong không khí

Sán dây lợn (Taenia solium) nguy hiểm hơn sán dây bò ở điểm nào?

A. Sán dây lợn lớn hơn và gây tắc ruột thường xuyên hơn

B. Sán dây lợn ký sinh ở nhiều loài hơn, bao gồm cả gia cầm

C. Sán dây lợn kháng thuốc praziquantel, sán dây bò thì không

D. Ấu trùng sán lợn (Cysticercus cellulosae) có thể VÀO NÃO, CƠ, MẮT gây ấu trùng sán lợn não (neurocysticercosis) → co giật, động kinh, liệt, tăng áp nội sọ

Bệnh nhân hỏi: "Sau khi uống thuốc tẩy giun, có cần thụt tháo hoặc uống thuốc nhuận tràng thêm để đẩy giun ra không?" Câu trả lời đúng với Mebendazole/Albendazole?

A. KHÔNG CẦN với Mebendazole và Albendazole. Giun đã chết từ trong ruột → bị tiêu hóa một phần hoặc thải tự nhiên theo phân. KHÔNG cần thụt tháo. (Khác với Piperazine: làm liệt mềm giun còn sống → có phối hợp Senna để tống giun sống ra ngoài)

B. Phải uống nhiều nước để hòa tan giun

C. Có, phải uống thêm thuốc nhuận tràng để đẩy giun ra nhanh hơn

D. Phải nhịn ăn 24 giờ sau uống thuốc để giun không được nuôi dưỡng

Bé 4 tuổi ngứa hậu môn, mẹ nhìn thấy "con giun trắng nhỏ" quanh hậu môn tối qua. Mẹ nói "chỉ cho bé uống thuốc thôi, không cần điều trị cả nhà". Tư vấn đúng?

A. Đồng ý, chỉ cần điều trị bé vì người lớn ít bị giun kim

B. Bán thuốc chỉ cho bé vì bố mẹ là người lớn khỏe mạnh ít bị

C. KHÔNG đồng ý – nguyên tắc bắt buộc: ĐIỀU TRỊ TẤT CẢ THÀNH VIÊN GIA ĐÌNH CÙNG LÚC. Người lớn có thể đã nhiễm nhưng chưa có triệu chứng (ủ bệnh). Nếu chỉ điều trị bé, bé sẽ tái nhiễm ngay từ người lớn chưa điều trị. Bán đủ thuốc cho cả gia đình cùng uống 1 ngày

D. Điều trị bé và mẹ (vì thường xuyên tiếp xúc), bỏ qua bố và các thành viên khác

Cơ chế nào giải thích tại sao tăng bạch cầu ái toan (eosinophilia) đặc trưng cho giai đoạn ẤU TRÙNG di chuyển qua mô nhưng ÍT hơn ở giai đoạn giun trưởng thành ở ruột?

A. Bạch cầu ái toan tăng đều nhau ở tất cả giai đoạn nhiễm giun

B. Ấu trùng tiết nhiều độc tố hơn giun trưởng thành

C. Thuốc tẩy giun làm tăng bạch cầu ái toan

D. Ấu trùng trong MÔ kích hoạt phản ứng miễn dịch type 2 (IL-4, IL-5, IL-13) → IL-5 kích thích tủy xương sản xuất bạch cầu ái toan. Giun trưởng thành trong LÒNG RUỘT ít tiếp xúc mô hơn → kích hoạt ít hơn

Piperazine CHỐNG CHỈ ĐỊNH với bệnh nhân nào?

A. Bệnh nhân động kinh và bệnh thận nặng

B. Bệnh nhân suy tim

C. Bệnh nhân bị dị ứng aspirin

D. Người cao tuổi trên 70 tuổi

Bệnh nhân 28 tuổi, thường xuyên ăn gỏi cá ở miền Tây, đến nhà thuốc mua thuốc tẩy giun "định kỳ". Mebendazole có đủ không?

A. Mebendazole 500mg là đủ vì phổ tác dụng rộng

B. Uống Mebendazole rồi theo dõi, nếu không đỡ mới khám bác sĩ

C. Bổ sung thêm Albendazole vì Albendazole mạnh hơn Mebendazole

D. KHÔNG – Mebendazole không tác dụng với SÁN LÁ GAN NHỎ (Clonorchis, Opisthorchis). Người ăn gỏi cá nước ngọt thường xuyên ở ĐBSCL: nguy cơ cao nhiễm sán lá gan nhỏ. Cần: khám bác sĩ, siêu âm ổ bụng, xét nghiệm ELISA sán lá gan, xét nghiệm phân tìm trứng sán. Điều trị sán lá gan: Praziquantel 25mg/kg x 3 lần x 1 ngày (kê đơn)

Xét nghiệm ELISA phát hiện kháng thể trong huyết thanh dùng để chẩn đoán bệnh giun sán nào mà xét nghiệm phân kém hiệu quả?

A. Các bệnh giun sán CÓ ẤU TRÙNG/SÁN TRONG MÔ: Toxocariasis (VLM/OLM), sán lá gan lớn (Fasciola), ấu trùng sán lợn (Cysticercosis), giun chỉ (Filaria), Strongyloides – các trường hợp này giun/sán ở mô, không có trứng trong phân hoặc lượng rất ít

B. Giun kim và giun đũa (xét nghiệm phân đã đủ)

C. Tất cả các loại giun đều cần ELISA để chẩn đoán chính xác

D. ELISA chỉ dùng nghiên cứu, không áp dụng lâm sàng

Oxamniquine và praziquantel dùng điều trị sán máu (Schistosomiasis). Tại sao bệnh sán máu ít gặp ở Việt Nam so với châu Phi?

A. Sán máu cần vật chủ trung gian là ỐC NƯỚC NGỌT loài Biomphalaria/Bulinus không phân bố ở Việt Nam. Tại Việt Nam có Schistosoma japonicum ở vùng núi phía Bắc (vật chủ là ốc Oncomelania)

B. Sán máu không tồn tại ở châu Á

C. Người Việt Nam có miễn dịch tự nhiên với sán máu

D. Khí hậu Việt Nam quá lạnh cho sán máu phát triển

Giun móc (Ancylostoma/Necator) gây hại chính cho sức khỏe qua cơ chế nào?

A. Gây viêm màng não do ấu trùng xâm nhập não

B. Hút máu tại ruột non → thiếu máu thiếu sắt mạn tính là hậu quả chính

C. Gây tắc ruột bởi khối lượng giun lớn

D. Tiết độc tố làm tổn thương gan

Bệnh nhân đang điều trị động kinh bằng Carbamazepine hỏi mua thuốc tẩy giun. Tư vấn đúng nhất?

A. Bán Piperazine kết hợp tăng liều Carbamazepine 50%

B. KHÔNG bán Piperazine – chống chỉ định tuyệt đối ở người động kinh. Bán Mebendazole 500mg hoặc Albendazole 400mg (không chống chỉ định với động kinh, không tương tác với carbamazepine liều tẩy giun). Dặn uống sau bữa ăn

C. Không bán bất kỳ thuốc tẩy giun nào vì tất cả đều gây co giật

D. Bán Piperazine cốm vì tốt cho giun kim và giun đũa

Độ tuổi tối thiểu có thể dùng Mebendazole và Albendazole để tẩy giun là bao nhiêu?

A. Từ 5 tuổi

B. Từ 6 tháng tuổi

C. Từ 2 tuổi

D. Từ 1 tuổi

Giun đũa (Ascaris lumbricoides) ở giai đoạn nào có thể gây tắc ruột hoặc tắc ống mật?

A. Giai đoạn trứng chưa nở

B. Giai đoạn GIUN TRƯỞNG THÀNH trong ruột non – giun lớn (15–35cm), nhiều con tập hợp thành búi → tắc ruột, hoặc 1 con chui vào ống mật → viêm đường mật cấp

C. Tất cả các giai đoạn đều có thể

D. Giai đoạn ấu trùng di chuyển qua phổi

Albendazole có một đặc điểm hấp thu đặc biệt cần biết khi tư vấn cách uống thuốc. Đó là gì?

A. Hấp thu không thay đổi dù uống lúc nào

B. Hấp thu tăng mạnh khi uống cùng thức ăn có CHẤT BÉO (dầu, sữa, thịt béo). Nên uống sau bữa ăn có chất béo để tăng hiệu quả với giun lươn, sán

C. Chỉ uống với nước lọc, không uống với sữa hay nước trái cây

D. Phải uống lúc đói để hấp thu tốt nhất

Mebendazole tác động theo cơ chế nào để diệt giun?

A. Làm liệt cơ giun thông qua đối kháng receptor GABA

B. Tăng tính thấm màng tế bào giun với ion Ca²⁺ → giun co cứng

C. Ức chế enzyme acetylcholinesterase của giun → liệt thần kinh cơ

D. Ức chế hấp thu glucose của giun → giun thiếu năng lượng và chết. Rất ít hấp thu vào máu người

Hội chứng Löffler (Loeffler syndrome) trong nhiễm giun là gì?

A. Phản ứng phổi khi ấu trùng giun (đũa, móc) đi qua phổi: ho, sốt, khó thở, khò khè, bạch cầu ái toan tăng cao (2–4 tuần, tự hết)

B. Dị ứng da do giun móc

C. Viêm màng não do sán lợn

D. Tắc ruột do giun đũa

Câu nào ĐÚNG về cách bảo quản và sử dụng thuốc tẩy giun cho trẻ em?

A. Mebendazole phải uống lúc đói để hấp thu tốt nhất

B. Mebendazole dạng viên nhai: có thể NHAI (nghiền) hoặc nuốt nguyên viên với nước. Với Albendazole dạng viên hoặc hỗn dịch: uống SAU BỮA ĂN để tăng hấp thu. Bảo quản nhiệt độ phòng, tránh ẩm

C. Thuốc tẩy giun chỉ hiệu quả khi uống lúc đói hoàn toàn

D. Mebendazole phải hòa tan trong nước trước khi cho trẻ uống

Một bà mẹ lo lắng: "Con tôi 5 tuổi vừa được tẩy giun ở trường (Mebendazole), nhưng tối nay tôi vẫn thấy con gãi hậu môn và nhìn thấy giun trắng. Thuốc không hiệu quả?" Giải thích đúng?

A. Thuốc đúng là không hiệu quả, cần đổi thuốc khác ngay

B. Mebendazole diệt giun trưởng thành nhưng trứng và ấu trùng còn tồn tại → giun mới vẫn xuất hiện vài ngày–vài tuần sau khi uống thuốc. Điều này BÌNH THƯỜNG. Quan trọng hơn: cần uống LIỀU THỨ HAI sau 2–3 tuần và vệ sinh đồng thời. Nếu vẫn còn nhiều giun sau 3–4 tuần → khám bác sĩ

C. Giun nhìn thấy là giun mới bị nhiễm từ bạn học, không liên quan đến thuốc

D. Tẩy giun tập thể tại trường thường kém hiệu quả hơn tự mua thuốc

Đốt sán (proglottid) nhìn thấy trong phân có hình dạng như "hạt dưa" hoặc "hạt gạo" là đặc trưng của loại sán nào?

A. Sán lá phổi (Paragonimus)

B. Sán dây (Taenia saginata hoặc Taenia solium)

C. Sán lá gan nhỏ

D. Sán máu (Schistosoma)

Câu nào sau đây về phòng ngừa giun sán là SAI?

A. Rửa tay trước khi ăn giúp phòng giun đũa và giun kim hiệu quả

B. Tẩy giun định kỳ 6 tháng một lần là biện pháp phòng ngừa quan trọng ở trẻ em vùng lưu hành

C. Nấu chín cá nước ngọt trước khi ăn để phòng sán lá gan

D. Đi chân trần trên đất sạch trong nhà hoàn toàn không có nguy cơ nhiễm giun móc

Phụ nữ cho con bú có thể dùng Mebendazole không và cơ sở nào cho câu trả lời này?

A. Chờ cai sữa mới được uống thuốc tẩy giun

B. THƯỜNG AN TOÀN: Mebendazole hấp thu toàn thân < 10%, nồng độ trong sữa mẹ rất thấp. WHO và BYT xếp Mebendazole là an toàn khi cho con bú. Albendazole: thận trọng hơn do hấp thu cao hơn

C. Không, Mebendazole đi vào sữa mẹ nhiều và nguy hiểm cho trẻ bú

D. Chỉ dùng được khi ngừng cho con bú 48 giờ

Triệu chứng điển hình nhất của nhiễm giun kim là gì?

A. Ngứa hậu môn dữ dội vào ban đêm, khiến trẻ mất ngủ, cáu kỉnh

B. Tiêu chảy có máu kéo dài

C. Thiếu máu mạn tính, da xanh xao

D. Đau bụng quanh rốn sau khi ăn

Cutaneous Larva Migrans (Hội chứng ấu trùng di chuyển dưới da) gây ra bởi ấu trùng giun nào và biểu hiện đặc trưng là gì?

A. Sán máu gây mẩn đỏ tại điểm xâm nhập

B. Ấu trùng giun kim tạo đường hầm thẳng dưới da

C. Ấu trùng giun móc chó/mèo (Ancylostoma braziliense/caninum) tạo ĐƯỜNG NGOẰN NGOÈO ĐỎ, NGỨ DỮ DỘI di chuyển vài mm/ngày dưới da

D. Ấu trùng giun đũa gây ban đỏ lan tỏa

Phương pháp Băng dính hậu môn (Scotch tape test) dùng để chẩn đoán loại giun nào và thực hiện vào lúc nào?

A. Giun đũa, thực hiện sau khi đi đại tiện

B. Sán dây, thực hiện sau khi ăn thịt bò

C. Giun móc, thực hiện ban đêm

D. Giun kim, thực hiện VÀO SÁNG SỚM TRƯỚC KHI TẮM hoặc đi vệ sinh để lấy trứng giun bám quanh hậu môn

TÌNH HUỐNG 2 (Câu 48–49)
Bé Tuấn, 8 tuổi, được tẩy giun tại trường (Mebendazole 500mg) 3 tháng trước. Nay mẹ đưa đến nhà thuốc vì bé: mệt mỏi, da xanh nhợt, lười ăn, hay đau bụng quanh rốn, học kém hơn. Xét nghiệm máu gần đây: Hb 9.2 g/dL (thấp), hồng cầu nhỏ nhược sắc, bạch cầu ái toan 12% (tăng).

Ngoài thuốc tẩy giun, bé Tuấn cần được bổ sung TPCN gì và trong bao lâu?

A. Chỉ cần bổ sung sắt 2 tuần là đủ

B. Không cần TPCN, chỉ cần ăn uống đủ chất sau khi tẩy giun

C. Bổ sung Vitamin C 500mg/ngày là đủ

D. (1) SẮT NGUYÊN TỐ 15–30mg/ngày (ferrous bisglycinate hoặc gluconate – ít kích ứng dạ dày hơn sulfate) trong 3 THÁNG để phục hồi dự trữ sắt. Uống cùng VITAMIN C 50–100mg để tăng hấp thu sắt. (2) VITAMIN B COMPLEX hỗ trợ tạo máu và phục hồi năng lượng. (3) KẼM 5–10mg/ngày để phục hồi niêm mạc ruột. (4) Multivitamin trẻ em hỗ trợ tổng thể. Theo dõi Hb sau 1–2 tháng

Chất béo trong bữa ăn ảnh hưởng đến hấp thu thuốc tẩy giun như thế nào?

A. Không có ảnh hưởng gì đến bất kỳ thuốc tẩy giun nào

B. Tăng hấp thu Albendazole đáng kể (gấp 5 lần). Không ảnh hưởng nhiều với Mebendazole (vì Mebendazole tác dụng chủ yếu tại lòng ruột, không cần hấp thu)

C. Làm tăng tác dụng phụ, nên uống xa bữa ăn

D. Làm giảm hấp thu thuốc tẩy giun, nên uống lúc đói

Câu nào sau đây về Mebendazole là ĐÚNG?

A. Mebendazole hiệu quả với giun kim, giun đũa, giun móc, giun tóc nhưng KHÔNG có tác dụng với sán dây, sán lá gan, giun lươn – cần thuốc khác (praziquantel, ivermectin)

B. Mebendazole chỉ dùng được khi đã xác nhận nhiễm giun bằng xét nghiệm

C. Mebendazole hiệu quả với tất cả các loại giun và sán, kể cả sán dây và sán lá gan

D. Mebendazole gây tác dụng phụ nghiêm trọng và phải dùng theo đơn

Phụ nữ mang thai 3 THÁNG ĐẦU có thể dùng Mebendazole để tẩy giun không?

A. KHÔNG – Mebendazole và Albendazole đều CHỐNG CHỈ ĐỊNH trong 3 tháng đầu thai kỳ (gây dị tật thai nhi trong nghiên cứu động vật). Từ quý 2–3 thai kỳ: có thể cân nhắc theo chỉ định bác sĩ ở vùng lưu hành nặng

B. Chỉ chống chỉ định trong tháng đầu tiên

C. Có, Mebendazole an toàn tuyệt đối trong suốt thai kỳ

D. Có thể dùng với liều giảm một nửa

Tần suất tẩy giun định kỳ theo khuyến cáo của BYT Việt Nam và WHO cho trẻ em ở vùng lưu hành là?

A. 1 năm một lần

B. 1 tháng một lần

C. 6 THÁNG MỘT LẦN (2 lần/năm)

D. Chỉ khi có triệu chứng mới tẩy

Giun lươn (Strongyloides stercoralis) đặc biệt nguy hiểm với đối tượng nào?

A. Người suy giảm miễn dịch (HIV/AIDS, điều trị corticoid dài hạn, ghép tạng) – có thể gây thể lan tràn (hyperinfection) tử vong

B. Trẻ em dưới 5 tuổi

C. Phụ nữ có thai

D. Người cao tuổi trên 75 tuổi

Bệnh nhân hỏi: "Tôi ăn tiết canh heo lần trước, có cần tẩy giun không?" Câu trả lời đúng và đầy đủ nhất là?

A. KHÔNG phải giun đường ruột thông thường – nguy cơ chính là SÁN DÂY LỢN (Taenia solium). Mebendazole/Albendazole KHÔNG hiệu quả với sán dây. Nên: khám bác sĩ, xét nghiệm phân (tìm đốt sán), xét nghiệm kháng thể sán lợn. Nếu xác nhận: điều trị Praziquantel theo chỉ định bác sĩ. Tư vấn ngừng ăn thịt sống/tái

B. Chờ 3 tháng, nếu có triệu chứng mới điều trị

C. Uống Albendazole 400mg vì Albendazole có phổ tác dụng rộng hơn Mebendazole

D. Dùng Mebendazole 500mg một liều là đủ

TÌNH HUỐNG 1 (Câu 46–47)
Chị Hương, 32 tuổi, đang mang thai 8 tuần, đến nhà thuốc hỏi: "Tôi muốn tẩy giun định kỳ cho cả nhà. Chồng tôi và 2 con (5 tuổi và 7 tuổi) thì uống bình thường. Còn tôi mang thai thì uống được không?"

Tư vấn đúng nhất về việc tẩy giun cho chị Hương đang mang thai 8 tuần?

A. CHỐNG CHỈ ĐỊNH – Mebendazole và Albendazole đều không được dùng trong 3 THÁNG ĐẦU thai kỳ (hiện tại là 8 tuần = tháng thứ 2 = quý 1). Tư vấn: chị bỏ qua lần tẩy giun này, sau khi qua 3 tháng đầu có thể hỏi bác sĩ sản khoa về việc tẩy giun trong quý 2–3 nếu nghi nhiễm. Không có triệu chứng: tiếp tục theo dõi, chú ý vệ sinh

B. Chị có thể uống Mebendazole 500mg liều duy nhất vì rất an toàn

C. Chị uống nửa liều Mebendazole (250mg) để giảm nguy cơ

D. Chị dùng Piperazine cốm vì an toàn hơn trong thai kỳ

Bố mẹ đưa bé 18 tháng đến nhà thuốc hỏi mua thuốc tẩy giun "vì đến lịch tẩy giun 6 tháng". Tư vấn đúng?

A. KHÔNG BÁN – Mebendazole và Albendazole chống chỉ định cho trẻ < 2 tuổi. Pyrantel: một số hướng dẫn từ 6 tháng nhưng chương trình BYT không áp dụng cho < 2 tuổi. Tư vấn: chưa cần tẩy giun định kỳ; nếu nghi nhiễm (ngứa hậu môn, nhìn thấy giun) → khám bác sĩ nhi để được tư vấn cụ thể

B. Bán Pyrantel siro vì an toàn hơn cho trẻ nhỏ

C. Bán Piperazine vì an toàn từ 3 tháng tuổi

D. Bán Mebendazole 500mg vì đây là thuốc an toàn cho mọi lứa tuổi

Thuốc tẩy giun nào được Bộ Y tế Việt Nam sử dụng rộng rãi nhất trong chương trình tẩy giun định kỳ cho trẻ em?

A. Piperazine dạng cốm 2 liều

B. Mebendazole 500mg liều duy nhất HOẶC Albendazole 400mg liều duy nhất

C. Praziquantel 5mg/kg

D. Ivermectin 200mcg/kg

Giun chỉ (Lymphatic Filariasis – Wuchereria bancrofti, Brugia spp.) khác với các giun đường ruột thế nào về đường lây?

A. Lây qua tiếp xúc trực tiếp với bệnh nhân nhiễm

B. Lây qua nước uống và thức ăn ô nhiễm

C. Lây qua VẾT ĐỐT CỦA MUỖI (Culex, Anopheles, Aedes) mang ấu trùng giun chỉ (microfilaria). KHÔNG lây qua đường tiêu hóa hay da trực tiếp

D. Lây qua ăn thịt động vật nhiễm giun chỉ